Luminescencja minerałów

 

            Luminescencja jest zdolnością absorbowania przez minerały energii mechanicznej, termicznej lub elektromagnetycznej i emitowania jej w postaci promieniowania widzialnego. Występuje wówczas gdy w sieci krystalicznej minerału tkwią atomy pewnych pierwiastków chemicznych zwanych aktywatorami. Zwykle są nimi metale ziem rzadkich, Ag, Cr, Mn, S i [UO2]3+. Minerały w których aktywatory są stałymi składnikami sieci krystalicznej będą zawsze wykazywały charakterystyczną dla siebie luminescencję. Może ona zatem stanowić ich ważną cechę diagnostyczną. Właściwość tę posiada m. in. cyrkon, fluoryt, kwarc, scheelit, turmaliny, willemit oraz niektóre miki uranowe (autunit). Jeżeli natomiast aktywatorami są domieszki, których zawartość w minerałach jest zmienna, luminescencja nie jest zjawiskiem stałym i nie może być brana pod uwagę przy ich oznaczaniu. Wyróżniamy następujące rodzaje luminescencji:

- fotoluminescencja - występuje pod wpływem naświetlania minerału światłem widzialnym lub ultrafioletowym (fluorescencja i fosforescencja).

- termoluminescencja - jest wzbudzana przez ogrzewanie minerału. Występuje m. in. diamencie, fluorycie i turmalinach.

- tryboluminescencja - jest wzbudzana przez kruszenie lub pocieranie minerału. Występuje m. in. we fluorycie, kwarcu, turmalinach i willemicie.

UWAGA!!! Obecność w sieci krystalicznej atomów pierwiastków chemicznych zwanych ekranami luminescencyjnymi (np. Fe i Ni) powoduje że nawet w najbardziej typowych minerałach luminescencyjnych zjawisko to nie wystąpi.

 

FLUORESCENCJA I FOSFORESCENCJA

            Światło jest złożonym promieniowaniem elektromagnetycznym o długości fali 10-3-10-8 m. źródłem światła są m. in. Słońce, wyładowania atmosferyczne, materiały rozgrzane do odpowiedniej temperatury, substancje o właściwościach luminescencyjnych itp. W przestrzeni promieniowanie to rozchodzi się prostoliniowo we wszystkich kierunkach z prędkością bliską 300000 km/s. (w próżni 299793 km/s). Wykazuje ono dwoistą naturę gdyż występując w postaci cząsteczek (fotony) w pewnych zjawiskach zachowuje się jak fala elektromagnetyczna. Widmo światła podzielono na trzy składowe:

- podczerwień o długości fali 10-3 - 7 x 10-7 m.

- światło widzialne o długości fali 7,7-3,8 x 10-7 m.

- ultrafiolet o długości fali 4 x 10-7 - 10-8 m.

Podział ten ma charakter umowny. W rzeczywistości wzajemne przejścia pomiędzy kolejnymi składowymi promieniowania świetlnego następują w sposób ciągły tworząc jednolite pasmo w obrębie którego wyznaczenie ścisłych granic jest niemożliwe.

 

Promieniowanie ultrafioletowe

            Jest to niewidoczne dla oka ludzkiego promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali 4 x 10-7 - 10-8 m. Jego źródłem są m. in.: Słońce, lampy rtęciowe, ksenonowe i kadmowe, lasery argonowe i ksenonowe oraz niektóre materiały podgrzane do temperatury ponad 3000oC. W widmie fal elektromagnetycznych ultrafiolet z jednej strony częściowo zachodzi na pasmo fioletu światła widzialnego z drugiej zaś graniczy z obszarem promieniowania rentgenowskiego. Promieniowanie ultrafioletowe podzielono umownie na trzy podstawowe pasma:

- skrajny ultrafiolet o długości fali 10-8 - 2 x 10-7 m.

- daleki ultrafiolet o długości fali 2-3 x 10-7 m.

- bliski ultrafiolet o długości fali 3-4 x 10-7 m.

Ultrafiolet o długości fali poniżej 3 x 10-7 m posiada właściwości jonizujące oraz dużą aktywność biologiczną (efektem jego działania jest m. in. opalenizna na skórze) i fotochemiczną (wywołuje fluorescencję i fosforescencję niektórych substancji).

 

Wpływ promieniowania ultrafioletowego na organizm człowieka

            Promieniowanie ultrafioletowe wywiera niekorzystny wpływ na komórki żywe. Jego szkodliwe oddziaływanie ogranicza się jednak tylko do powierzchni naszego ciała gdyż ma ono zbyt niską energię aby mogło przeniknąć do wnętrza organizmu. Na działanie ultrafioletu szczególnie narażone są skóra i oczy. Skóra broni się przed tym promieniowaniem wprowadzając pod naskórek ciemny barwnik tzw. karoten. Barwnik ten pochłania ultrafiolet chroniąc głębsze warstwy skóry przed uszkodzeniem.  Ochrona ta jest jednak nieskuteczna w przypadku gdy intensywność promieniowania lub czas jego oddziaływania na organizm przekroczą pewne dopuszczalne normy. Następuje wtedy ciężkie poparzenie skóry. Stanowi temu mogą towarzyszyć zmiany patologiczne prowadzące niekiedy nawet do rozwinięcia się komórek nowotworowych (najczęściej czerniaka złośliwego). Promieniowanie ultrafioletowe nie jest jednak w stanie przeniknąć przez materię nieprzezroczystą w związku z czym skuteczną ochronę przed jego szkodliwym oddziaływaniem na skórę będzie stanowić już jakiekolwiek nie prześwitujące ubranie.

            W przypadku oczu sytuacja jest bardziej skomplikowana gdyż z racji swojej funkcji nie mogą one być zasłonięte. Ultrafiolet jest intensywnie pochłaniany przez soczewkę oka powodując uszkodzenie a w skrajnych wypadkach nawet całkowite zniszczenie budujących ją komórek wzrokowych czego bezpośrednią konsekwencją może być trwała utrata wzroku. Tu jednak z pomocą przychodzi nam zwykłe szkło które ma zdolność prawie całkowitego pochłaniania tego promieniowania. Do ochrony oczu przed szkodliwym oddziaływaniem ultrafioletu w zupełności wystarczą nam zatem okulary. Należy jednak pamiętać że nie wszystkie typy okularów mają soczewki wykonane ze zwykłego szkła. W okularach leczniczych zwłaszcza tych dobrych marek często stosuje się w soczewki wykonane ze szkła kwarcowego, zaś w większości okularów przeciwsłonecznych soczewki ze szkła organicznego  (polimetakrylan metylu). Oba te materiały doskonale przepuszczają promieniowanie ultrafioletowe. Jeżeli dodamy do tego jeszcze skupiające właściwości soczewek to łatwo sobie wyobrazić skutki jakie wywoła użycie takich okularów do ochrony naszych oczu. Najprostszym sposobem na sprawdzenie czy posiadane przez nas okulary ochronne przepuszczają promieniowanie ultrafioletowe jest skierowanie przez nie światła lampy na minerał o znanych właściwościach fluorescencyjnych. Dla promieniowania długofalowego można tu wykorzystać rubin z Karelii (Rosja) świecący na czerwono, a dla promieniowania krótkofalowego scheelit z Czukotki (Rosja) dający światło o barwie błękitnej. W przypadku gdy okulary wykonane są z odpowiedniego materiału świecenie tych minerałów  nie wystąpi lub będzie bardzo osłabione.

 

Fluorescencyjne właściwości minerałów

            W bogatym świecie minerałów istnieje pewna grupa kamieni które pod wpływem promieniowania ultrafioletowego świecą własnym światłem. Zjawisko takie nazywamy fluorescencją. Zwykle po przerwaniu naświetlania świecenie to od razu ustaje. Gdy jednak utrzymuje się ono jeszcze przez jakiś czas mamy do czynienia ze zjawiskiem fosforescencji.

            Zjawisko fluorescencji  i fosforescencji minerałów wywołują zawarte w strukturach ich kryształów niewielkie domieszki innych substancji które spełniają rolę aktywatorów przemian energetycznych. Substancje te wykorzystując wysoką energię promieniowania ultrafioletowego pobudzają dany minerał do emisji własnego światła. Rolę aktywatorów spełniają np. uran, mangan, pierwiastki ziem rzadkich, substancje organiczne (np. ropa naftowa) itp. Ich ilość w danym minerale może sięgać kilku procent często jest jednak tak znikoma że niemożliwe staje się ustalenie jaki aktywator wywołuje jego fluorescencję. Barwa fluorescencji nie zależy od naturalnego zabarwienia kamienia. Na ogół jednak jest ona dla danego minerału cechą charakterystyczną, może zatem być pomocna przy jego identyfikacji.

Tab. 1  Niektóre z najbardziej charakterystycznych aktywatorów

Aktywator

Minerał

Barwa fluorescencji

Wpływ danego aktywatora na fluorescencję minerału

chrom

korund

czerwona

pewny

uwarowit czerwona prawdopodobny
europ apatyt niebieska, fioletowo-niebieska możliwy
danburyt niebieska, fioletowo-niebieska możliwy
fluoryt niebieska pewny
kalcyt niebieska, fioletowo-niebieska prawdopodobny
mikroklin niebieska prawdopodobny

itr

yttrofluoryt

żółta

prawdopodobny

bliżej nieokreślone ziemie rzadkie

apatyt

różowa

możliwy

argellit różowa możliwy
danburyt zielona możliwy
leukofan różowa możliwy
mangan i ołów aksynit czerwona możliwy
antofyllit czerwona możliwy
apatyt pomarańczowa, żółta prawdopodobny
benstonit czerwona

prawdopodobny

halit czerwona pewny
kalcyt czerwona pewny
klinoedryt pomarańczowa możliwy
margarosanit czerwona możliwy
pektolit pomarańczowa możliwy
svabit pomarańczowa, różowa prawdopodobny
tirodyt czerwona możliwy
tremolit pomarańczowa możliwy
walstromit pomarańczowa, różowa możliwy
wollastonit pomarańczowa, żółta prawdopodobny
mangan
(ołów jako możliwy współaktywator)
esperyt żółta, pomarańczowa możliwy
sfaleryt zielona prawdopodobny
willemit zielona pewny
miedź z bliżej nieokreślonym współaktywatorem sfaleryt pomarańczowa, różowa prawdopodobny
sfaleryt

niebieska

prawdopodobny
sfaleryt niebieskozielona, zielona prawdopodobny
willemit

żółtopomarańczowa

prawdopodobny

rtęć

kalomel rodzimy

pomarańczowa

prawdopodobny

siarka (sulfosole) skapolit żółta prawdopodobny
sodalit pomarańczowa prawdopodobny

srebro

sfaleryt

niebieska

prawdopodobny

uran (jon uranylowy) minerały uranu zielona pewny
adamit zielona pewny
apofyllit zielona możliwy
aragonit zielona prawdopodobny
gyrolit zielona możliwy
halit zielona pewny
kalcyt zielona prawdopodobny
monohydrokalcyt zielona możliwy
opal (hialit) zielona pewny

wolfram

scheelit

niebieska

pewny

substancje organiczne

fluoryt

żółtobiała

prawdopodobny

            Objaśnienie do tabeli:

Pewny - aktywator, którego wpływ na fluorescencję danego minerału został potwierdzony badaniami.

Prawdopodobny - aktywator, którego obecność stwierdzono w danym minerale ale jego wpływu na fluorescencję tego minerału nie udało się potwierdzić badaniami.

Możliwy - aktywator, którego wpływ na fluorescencję danego minerału jest prawdopodobny ale jego obecności w tym minerale nie udało się potwierdzić badaniami (np. z powodu zbyt małej zawartości lub zbyt silnego rozproszenia).

 

            Często fluorescencja zależy również od złoża z którego pochodzi dany minerał. Może się zatem zdarzyć że kamienie tego samego rodzaju ale znalezione w różnych miejscach będą się różnić fluorescencją lub jej w ogóle nie wykazywać.
Do badania fluorescencji minerałów stosuje się dwa rodzaje promieniowania ultrafioletowego:

- daleki ultrafiolet (tzw. Short Wave) o długości fali 2-3 x 10-7 m.

- bliski ultrafiolet (tzw. Long Wave) o długości fali 3-4 x 10-7 m.

Jest to uzasadnione ponieważ część minerałów fluoryzuje tylko w świetle długofalowym (np. adamit, rubin) inne tylko w świetle krótkofalowym (np. cyrkon, scheelit). Istnieje jednak pewna grupa kamieni które w zależności od rodzaju ultrafioletu fluoryzują w dwóch różnych barwach. W tych przypadkach istotne staje się dobranie odpowiedniej długości fali światła emitowanego przez lampę. Szczególnie dobre wyniki uzyskuje się przy badaniu minerałów w świetle o długości fali: 2,537 x 10-7 m  dla promieniowania krótkofalowego (daleki ultrafiolet) oraz 3,200 x 10-7 lub 3,650 x 10-7 m dla promieniowania długofalowego (bliski ultrafiolet).

Tab. 3 Niektóre z najbardziej charakterystycznych minerałów o podwójnej fluorescencji

Nazwa minerału

Pochodzenie

Barwa w SV

Barwa w LV

Aragonit

Włochy, Argrigento

biała

różowa

Fluoryt

Brazylia, Minas Gerais

bladoróżowa

jasnoniebieska

Fluoryt

Stany Zjednoczone, Franklin

zielona

niebieska

Kalcyt

Stany Zjednoczone, Franklin

niebieska

czerwona

Kalcyt

Stany Zjednoczone, Ogdensburg

ciemnoczerwona

ciemnożółta

Mikroklin

Kanada, Bankroft

czerwona

ciemnoniebieska

Scheelit

Stany Zjednoczone, Huachuca Mons

niebiesko biała

pomarańczowo brunatna

Skapolit

Kanada, Otter Lake

intensywnie czerwona

biała

Skapolit

Stany Zjednoczone, Sparta

żółta

różowa lub pomarańczowa

Willemit

Namibia, Tsumeb

zielonawo biała

jasno-pomarańczowa

 

Typy lamp ultrafioletowych

            Prawie wszystkie z produkowanych obecnie lamp ultrafioletowych emitują promieniowanie w pełnym zakresie długości pasma krótkofalowego (typ SW) lub długofalowego (typ LW). Aby uzyskać w nich promieniowanie o określonej długości i tym samym poprawić skuteczność ich działania należy stosować odpowiednie filtry. Wyjątek stanowią tu niektóre lampy typu LW w których rolę filtra spełnia kwarcowa rurka świetlówki.

Tab. 2  Typy świetlówek do lamp ultrafioletowych

Moc [W]

Symbol

Długość [mm]

Rodzaj UV

Uwagi o filtrze

4

F4T4/BL1 133,35 LW bez filtra
G4T41 LW bez filtra

4

F4T5/BL 152,40 LW bez filtra
F4T5/BLB LW z filtrem
G4T5 SW bez filtra
6 F6T5/BL 226,60 LW bez filtra
F6T5/BLB LW z filtrem
G6T5 SW bez filtra

8

F8T5/BL 304,80 LW bez filtra
F8T5/BLB LW z filtrem
G8T5 SW bez filtra
15 F15T8/BL 457,2 LW bez filtra
F15T8/BLB LW z filtrem
G15T8 SW bez filtra

18

F18W/BLB

 

LW

z filtrem

20

F20T12/BL

589,6

LW bez filtra

F20T12/BLB

LW

filtrem

25

G25T8

457,2

SW

bez filtra

30

F30T8/BLB

467,2

LW

z filtrem

36

F36WBLB

 

LW

z filtrem

40

F40BL

1219,20

LW bez filtra

F40BLB

LW

z filtrem

85

F72T12/BL/HO

589,60

LW

bez filtra

1Rurki świetlówek tego typu zazwyczaj są wygięte w kształcie litery U, chociaż spotyka się również świetlówki o prostych rurkach.

 

Oznaczanie minerałów

            Poniższe tabele służą do oznaczania minerałów na podstawie barwy fluorescencji. Każda z tabel zawiera wykaz minerałów fluoryzujących w określonej barwie podstawowej (biała, czerwona, pomarańczowa, brązowa, żółta, zielona i niebieska) lub w zbliżonych barwach pośrednich. Dla łatwiejszej orientacji minerały fluoryzujące w dalekim lub bliskim ultrafiolecie zamieszczono w osobnych tabelach. Należy jednak pamiętać że niektóre z nich fluoryzują podobnie w obydwu długościach fali światła ultrafioletowego.

 

Barwa minerałów fluoryzujących w dalekim ultrafiolecie

Daleki ultrafiolet  (Short wave)
barwa biała

 

1. Biała

(biała oraz biała z odcieniem szarym, różowym, niebieskawym, zielonawym lub żółtawym)

albit

anglezyt

aragonit

baryt

bursztyn

celestyn

colemanit

diopsyd

dolomit

fluoryt

gips

hanksyt

hemimorfit

kalcyt

kwarc (chalcedon)

laumontyt

magnezyt

scheelit

skapolit

smithsonit

strontianit

thaumasyt

ulexyt

willemit

witheryt

wollastonit

 

1a. Śnieżnobiała

(biała całkowicie pozbawiona odcieni)

apatyt

celestyn

dumortieryt

fluoryt

glaseryt

guerinit

herderyt

hydroboracyt

kalcyt

laumontyt

leonhardtyt

nicholsonit

pektolit

pikrofarmakolit

scheelit

strontianit

tincalconit

zektzeryt

 

1c. Zielono-biała

(biała ze słabym lub bardzo słabym odcieniem zielonym)

aragonit

cerusyt

dolomit

edenit

kalcyt

stolzyt

strontianit

talk

topaz

waryscyt

willemit

 

1e. Szaro-biała

(biaława lub brudnobiała)

cowlesyt

davsonit

dypingit

fluoryt

gips

hemimorfit

leadhillit

melanoflogit

mikroklin (amazonit)

pirssonit

xonotlit

 

 

1b. Żółto-biała

(biała ze słabym lub bardzo słabym odcieniem żółtym)

albit

analcym

aragonit

baryt

celestyn

colemanit

deveylit

ettringit

fluoboryt

fluoryt

foshagit

fresnoit

gaylussyt

gips

halit

hanksyt

herderyt

hydroboracyt

kalcyt

laumontyt

leonhardtyt

melanoflogit

meyerhofferyt

nahcolit

okenit

plombiéryt

scheelit

sepiolit

skapolit

spodumen

strontianit

trona

ulexyt

willemit

witheryt

zektzeryt

 

1d. Niebiesko-biała

(biała ze słabym lub bardzo słabym odcieniem niebieskim)

albit

anortyt

aragonit

baryt

baziryt

brannockit

brucyt

celestyn

cerusyt

colemanit

diopsyd

dumortieryt

flogopit

fluoryt

foshagit

gips

halit

hanksyt

hydroboracyt

kalcyt

magnezyt

pektolit

pikrofarmakolit

pirssonit

plombiéryt

rosenhahnit

scheelit

sepiolit

spodumen

strontianit

trona

whewellit

witheryt

wollastonit

zektzeryt

 

Daleki ultrafiolet  (Short wave)
barwa
czerwona

 

2. Czerwona

(intensywnie czerwona, różowa i pomarańczowo-czerwona)

aksynit

antofyllit

aragonit

baryt

beryl (szmaragd)

chryzoberyl (aleksandryt)

cyanit

diament

halit

kalcyt

korund

mikroklin

opal

rodonit

skapolit

spinel

tirodyt

 

2a. Intensywnie czerwona

(barwa charakterystyczna dla fluorescencji mikroklinu)

eukryptyt

hyalofan

korund (rubin)

mikroklin

tirodyt

wickenburgit

wulfenit

 

2b. Pomarańczowo-czerwona

(czerwona z nieznacznym odcieniem pomarańczowym)

aksynit

halit

kalcyt

kalomel rodzimy

korund (rubin)

mimetesyt

 

 

2c. Różowo-czerwona

(bladoczerwona niekiedy z odcieniem pomarańczowym lub fioletowym)

antofyllit

baryt

benstonit

kalcyt

mikroklin

roeblingit

sfaleryt

skapolit

tirodyt

tremolit

 

2d. Różowa

(biała z wyraźnym odcieniem czerwonym - barwa kwiatu róży)

andezyn

aragonit

baryt

benstonit

cyanit

haüyn

kalcyt

korund (szafir)

rodochrosyt

scheelit

skapolit

sodalit

spodumen (kunzyt)

talk

tremolit

 

Daleki ultrafiolet  (Short wave)
barwa
pomarańczowa

 

3. Pomarańczowa

(pomarańczowa oraz intensywnie pomarańczowa, różowo-pomarańczowa i żółto-pomarańczowa)

apatyt

cerusyt

chondrodyt

cyrkon

diament

dolomit

gibbsyt

klinoedryt

korund

korund (szafir)

nefelin

norbergit

ortoklaz (kamień księżycowy)

pektolit

sfaleryt

skapolit

sodalit

spodumen (kunzyt)

tremolit

wollastonit

zoisyt

 

3a. Intensywnie pomarańczowa

(barwa skórki dojrzałej pomarańczy)

apatyt

jonesyt

kalcyt

klinoedryt

sfaleryt

svabit

tremolit

 

 

3b. Czerwono-pomarańczowa

(barwa żarzącego się węgla drzewnego lub żaru z papierosa)

apatyt

kalomel rodzimy

sfaleryt

 

3c. Różowo-pomarańczowa

(blado-pomarańczowa z odcieniem różowym lub żółto-różowym)

apatyt

kalcyt

lazuryt

pektolit

prehnit

sfaleryt

sodalit

tilasyt

walstromit

wickenburgit

wollastonit

 

Daleki ultrafiolet  (Short wave)
barwa brązowa

 

4. Brązowa

amfibole

 

4a. Jasnobrązowa

(biała z wyraźnym odcieniem brunatnym lub różowo-brunatnym - barwa taniny)

 dolomit

zoisyt (thulit)

 

4b. Pomarańczowo-brązowa

(pośrednia pomiędzy pomarańczową i brązową - barwa ochry)

apatyt

becquerelit

fosfuranylit

soddyit

tytanit

wulfenit

 

 

Daleki ultrafiolet  (Short wave)
barwa żółta

 

5. Żółta

(żółta oraz cytrynowo żółta, pomarańczowo-żółta, jasnożółta, blado zielonawo-żółta i żółto-biała)

andezyn

anglezyt

apatyt

aragonit

baryt

beryl

beryl (morganit)

bursztyn

celestyn

cerusyt

chondrodyt

colemanit

cyrkon

deweylit

diament

esperyt

flogopit

fluoryt

gips

hanksyt

kalcyt

laumontyt

norbergit

opal

pektolit

scheelit

skapolit z wrostkami wernerytu

smithsonit

spodumen

spodumen (kunzyt)

strontianit

talk

tremolit

turmalin

ulexyt

witheryt

wollastonit

 

5c. Pomarańczowo-żółta lub żółto-pomarańczowa

(żółta z wyraźnym odcieniem pomarańczowym lub pomarańczowa z wyraźnym odcieniem żółtym)

apatyt

cerusyt

chondrodyt

curtisyt

cyrkon

fluoryt (yttrofluoryt)

idrialin

kalcyt

korund (szafir)

mikroklin

norbergit

scheelit

shortyt

skapolit

strontiokalcyt

topaz

tveityt

willemit

 

 

5a. Jasnożółta

(bladożółta - barwa masła lub miąższu banana)

celestyn

cerusyt

colemanit

deweylit

dolomit

flogopit

fluoboryt

fluoryt

fresnoit

kalcyt

meyerhofferyt

shortyt

skapolit

spodumen

tremolit

trona

wavellit

willemit

witheryt

wollastonit

 

5b.  Jasno zielonawo-żółta

(bladożółta lub cytrynowo żółta z wyraźnym odcieniem zielonym)

curtisyt

datolit

edenit

esperyt

fluoryt

idrialin

strontianit

 

5d. Cytrynowo-żółta

(barwa skórki cytryny)

apatyt

baryt

cerusyt

chondrodyt

colemanit

esperyt

flogopit

fluoboryt

fluoryt

kalcyt

leadhillit

matlockit

meyerhofferyt

miseryt

norbergit

powellit

priceit

scheelit

shortyt

strontianit

strontiokalcyt

turmalin (uvit)

wavellit

willemit

 

Daleki ultrafiolet  (Short wave)
barwa zielona

 

6. Zielona

(zielona oraz żółto-zielona)

adamit

andaluzyt

apatyt

aragonit

autunit

bursztyn

chryzoberyl

chryzoberyl (aleksandryt)

diament

evansyt

flogopit

gibbsyt

hydromagnezyt

kalcyt

kwarc (chalcedon)

opal

opal (hialit)

smithsonit

spinel

talk

willemit

witheryt

 

6a. Intensywnie zielona

(zielona niekiedy z odcieniem niebieskim ale bez śladu odcienia żółtego)

andersonit

apofyllit

beryl

chabazyt

chryzoberyl (aleksandryt)

danburyt

fluoryt (chlorofan)

kwarc (chalcedon)

liebigit

schröckingeryt

waryscyt

willemit

wollastonit

 

 

6b. Żółto-zielona

(intensywnie zielona z wyraźnym odcieniem żółtym - barwa charakterystyczna dla fluorescencji autunitu)

abernathyit

adamit

analcym

andaluzyt

andersonit

aragonit

autunit

baryt

bayleyit

chryzoberyl szlachetny

curtisyt

datolit

gyrolit

heinrichit

idrialin

kwarc (chalcedon)

liebigit

meta-uranocircyt

metazeuneryt

monohydrokalcyt

novacekit

opal

opal (hialit)

pseudoautunit

rutherfordyn

schoepit

schröckingeryt

swartzyt

topaz

uranopilit

uranospinit

willemit

 

Daleki ultrafiolet  (Short wave)
barwa niebieska

 

7. Niebieska

(niebieska oraz fioletowo-niebieska, purpurowa, błękitna i niebiesko-biała)

albit

andezyn

benitoit

boraks

bursztyn (birmit)

celestyn

colemanit

danburyt

diament

diopsyd

dolomit

fluoryt

forsteryt

gips

hardystonit

howlit

hydrocynkit

kalcyt

kwarc (ametyst)

kwarc (chalcedon)

magnezyt

margarosanit

mikroklin

nefelin

scheelit

strontianit

witheryt

wollastonit

 

7a. Intensywnie niebieska

(barwa czystego nieba)

allofan

benitoit

hyalofan

hydrocynkit

kalcyt

karpatyt

margarosanit

pabsyt

scheelit

 

 

7b. Błękitna

(biała z wyraźnym odcieniem niebieskim)

albit

brucyt

diopsyd

dumortieryt

howlit

hydrocynkit

kalcyt

margarosanit

mikroklin

scheelit

wavellit

witheryt

 

7c. Fioletowa

(intensywnie niebieska lub intensywnie purpurowa, z wyraźnym odcieniem fioletowym)

diament

dolomit

fosfofyllit

hardystonit

pentahydroboryt

 

7d. Fioletowo-niebieska

(niebieska z wyraźnym odcieniem fioletowym)

celsjan

fluoryt

mikroklin

 

7e. Lawendowa

(jasno fioletowo-szara lub purpurowa)

barylit

baryt

beryl (morganit)

howlit

margarosanit

skapolit

 

 

Barwa minerałów fluoryzujących w bliskim ultrafiolecie

Bliski ultrafiolet  (Long wave)
barwa biała

 

1. Biała

(biała oraz biała z odcieniem szarym, różowym, niebieskawym zielonawym lub żółtawym)

albit

apatyt

aragonit

baryt

bursztyn

celestyn

cerusyt

colemanit

cyanit

cyrkon

diopsyd

evansyt

flogopit

fluoryt

gips

haloizyt

hanksyt

hemimorfit

hydromagnezyt

jadeit

kalcyt

kwarc (chalcedon)

laumontyt

mirabilit

montmorillonit

opal

pektolit

pirofyllit

serpentyny

skapolit

strontianit

topaz

ulexyt

witheryt

wollastonit

 

1b. Żółto-biała

(biała ze słabym lub bardzo słabym odcieniem żółtym)

albit

aragonit

baryt

benstonit

celestyn

cerusyt

colemanit

creedyt

datolit

diopsyd

ettringit

fluellit

fluoryt

gips

halit

heulandyt

hydroboracyt

kalcyt

kornerupin

kwarc (chalcedon)

langbeinit

mesolit

meyerhofferyt

nahcolit

plombiéryt

spodumen

strontianit

sulfohalit

szajbelyit

talk

thenardyt

trona

ulexyt

witheryt

wollastonit

 

1e. Szaro-biała

(biaława lub brudnobiała)

aragonit

baryt

cerusyt

cowlesyt

datolit

eukryptyt

hemimorfit

pirssonit

smithsonit

stilbit

thaumasyt

thomsonit

xonotlit

 

 

1a. Śnieżnobiała

(biała całkowicie pozbawiona odcieni)

baryt

celestyn

colemanit

fluoryt

forsteryt

goweryt

guerinit

hedyfan

hydroboracyt

kalcyt

laumontyt

pikrofarmakolit

smithsonit

strontianit

tincalconit

 

1c. Zielono-biała

(biała ze słabym lub bardzo słabym odcieniem zielonym)

antygoryt (williamsyt)

apofyllit

aragonit

dolomit

fluoryt

kalcyt

langbeinit

topaz

 

1d. Niebiesko-biała

(biała ze słabym lub bardzo słabym odcieniem niebieskim)

albit

apofyllit

aragonit

benstonit

brucyt

bursztyn

celestyn

colemanit

danburyt

datolit

diopsyd

dypingit

eukryptyt

fluoryt

gips

goweryt

halit

hydroboracyt

hydromagnezyt

kalcyt

kratochvillit

kwarc

magnezyt

mesolit

meyerhofferyt

natrolit

nefelin

opal

pektolit

pirssonit

strontianit

thomsonit

trona

turkus

turmalin (dravit)

wavellit

whewellit

witheryt

wollastonit

 

Bliski ultrafiolet  (Long wave)
barwa czerwona

 

2. Czerwona

(czerwona oraz intensywnie czerwona, różowa i pomarańczowo-czerwona)

aksynit

anhydryt

antofyllit

aragonit

baryt (zwykle słaba)

beryl (szmaragd)

chryzoberyl (aleksandryt)

cyanit

euklaz

fluoryt

halit

kalcyt

korund

korund (rubin)

opal

rodochrosyt

rodonit

sfaleryt

spinel

tirodyt

tremolit

willemit

 

2a. Intensywnie czerwona

(barwa charakterystyczna dla fluorescencji mikroklinu)

antofyllit

korund (rubin)

tirodyt

wulfenit

2b. Pomarańczowo-czerwona

(czerwona z nieznacznym odcieniem pomarańczowym)

aksynit

kalcyt

kalomel rodzimy

korund (rubin)

korund (szafir)

 

 

2c. Różowo-czerwona

(czerwona niekiedy z odcieniem pomarańczowym lub fioletowym)

antofyllit

baryt

benstonit

bustamit

halit

hedyfan

kalcyt

sfaleryt

skapolit

spodumen

tremolit

 

2d. Różowa

(biała z wyraźnym odcieniem czerwonym - barwa kwiatu róży)

anglezyt

apatyt

aragonit

baryt

benitoit

benstonit

cyanit

dolomit

gaylussyt

rodochrosyt

skapolit

sodalit

spodumen (kunzyt)

tremolit

 

Bliski ultrafiolet  (Long wave)
barwa pomarańczowa

 

3. Pomarańczowa

(pomarańczowa oraz intensywnie pomarańczowa, różowo-pomarańczowa i żółto-pomarańczowa)

amblygonit

ankeryt

apatyt

cerusyt

cyrkon

diament

dolomit

grossular

haüyn

kalomel rodzimy

kämmereryt

klinoedryt

korund

lazuryt

leucyt

ortoklaz

pektolit

pirofyllit

sfaleryt

skapolit

sodalit

spinel

spodumen

spodumen (kunzyt)

topaz

tremolit

willemit

wollastonit

 

3a. Intensywnie pomarańczowa

(barwa skórki dojrzałych pomarańczy)

baryt

kalcyt

klinoedryt

margarosanit

sfaleryt

sodalit

tremolit

wollastonit

 

 

3b. Czerwono-pomarańczowa

(barwa żarzącego się węgla drzewnego lub żaru z papierosa)

kalomel rodzimy

sfaleryt

sodalit

wollastonit

 

3c. Różowo-pomarańczowa

(blado pomarańczowa z odcieniem różowym lub żółto-różowym)

cerusyt

gaylussyt

klinoedryt

pektolit

sfaleryt

skapolit

sodalit

walstromit

wollastonit

 

3d. Pomarańczowo-brązowa

(pośrednia pomiędzy pomarańczową i brązową - barwa ochry)

apatyt

becquerelit

boltwoodyt

fosfuranylit

scheelit

soddyit

thenardyt

willemit

wulfenit

 

Bliski ultrafiolet  (Long wave)
barwa brązowa

 

4. Brązowa

amfibole

chondrodyt

chryzotyl

gips

norbergit

scheelit

talk

 

 

4a. Jasnobrązowa

(biała z wyraźnym odcieniem brunatnym lub różowo-brunatnym - barwa taniny)

baryt

celestyn

kalcyt

scheelit

 

Bliski ultrafiolet  (Long wave)
barwa zółta

 

5. Żółta

(żółta oraz cytrynowo żółta, pomarańczowożółta, jasnożółta, blado zielonawo-żółta i żółto-biała)

amblygonit

anglezyt

anortyt

apatyt

aragonit

baryt

bronzyt

bursztyn

celestyn

cerusyt

colemanit

cyrkon

deweylit

diament

esperyt

fluoryt

gips

hanksyt

hydromagnezyt

kalcyt

kwarc

kwarc (chalcedon)

laumontyt

opal

pektolit

pirofyllit

piromorfit

scheelit

serpentyny

sfaleryt

skapolit z wrostkami wernerytu

spodumen

spodumen (kunzyt)

strontianit

talk

thenardyt

topaz

tremolit

turmalin (dravit)

ulexyt (zwykle słaba)

witheryt

wollastonit

zoisyt

 

5c. Pomarańczowo-żółta lub żółto-pomarańczowa

(żółta z wyraźnym odcieniem pomarańczowym oraz pomarańczowa z wyraźnym odcieniem żółtym)

anglezyt

apatyt

cerusyt

curtisyt

cyrkon

idrialin

kalcyt

korund (szafir)

mikroklin

nicholsonit

sfaleryt

shortyt

skapolit

smithsonit

spodumen

strontiokalcyt

szajbelyit

topaz

tremolit

trona

willemit

wollastonit

zoisyt (thulit)

 

 

5a. Jasno zielonawo-żółta

(bladożółta lub cytrynowo żółta z wyraźnym odcieniem zielonym)

curtisyt

cynkit

esperyt

fluoryt

glaseryt

idrialin

kalcyt

 

5b. Cytrynowo żółta

(barwa skórki cytryny)

baryt

cerusyt

colemanit

curtisyt

cynkit

esperyt

fluoryt

idrialin

kalcyt

leadhillit

matlockit

sabugalit

shortyt

skłodowskit

strontianit

strontiokalcyt

wavellit

 

5d. Jasnożółta

(bladożółta - barwa masła lub miąższu banana)

analcym

anortyt

apofyllit

aragonit

baryt

cahnit

celestyn

cerusyt

chryzotyl

colemanit

deweylit

diopsyd

dolomit

esperyt

fluoryt

foshagit

hanksyt

hemimorfit

kalcyt

kwarc

kwarc (chalcedon)

melanoflogit

nahcolit

peryklaz

pirofyllit

plombiéryt

powellit

rosenhahnit

spodumen

talk

topaz

tremolit

trona

uralolit

wavellit

witheryt

wollastonit

 

Bliski ultrafiolet  (Long wave)
barwa zielona

 

6. Zielona

(zielona oraz żółto-zielona)

adamit

apatyt

aragonit

autunit

beryl (szmaragd)

bursztyn

diament

kalcyt

kwarc (chryzopraz)

mikroklin (amazonit)

opal

opal (hialit)

spinel

waryscyt

wavellit

willemit

 

6a. Intensywnie zielona

(zielona niekiedy z odcieniem niebieskim ale bez śladu odcienia żółtego)

andersonit

apofyllit

chabazyt

danburyt

fluoryt (chlorofan)

liebigit

schröckingeryt

waryscyt

willemit

wollastonit

 

6b. Żółto-zielona

(intensywnie zielona z wyraźnym odcieniem żółtym - barwa charakterystyczna dla fluorescencji autunitu)

abernathyit

adamit

analcym

andersonit

apofyllit

aragonit

autunit

bayleyit

chabazyt

glaseryt

gyrolit

heinrichit

kalcyt

kwarc

liebigit

meta-uranocircyt

metazeuneryt

monohydrokalcyt

novacekit

opal

opal (hialit)

rutherfordyn

schoepit

schröckingeryt

swartzyt

topaz

uranofan

uranopilit

uranospinit

willemit

zippeit

 

 

Bliski ultrafiolet  (Long wave)
barwa niebieska

 

7. Niebieska

(niebieska oraz fioletowo-niebieska, purpurowa, błękitna i niebiesko-biała)

albit

anhydryt

benitoit

bursztyn

celestyn

colemanit

danburyt

diament

dolomit

fluoryt

gips

hardystonit

howlit

kalcyt

kwarc (ametyst)

magnezyt

mellit

mikroklin

opal

opal (hialit)

ortoklaz (kamień księżycowy)

pektolit

sfaleryt

strontianit

talk

turkus

turmalin (dravit)

witheryt

wollastonit

 

7a. Intensywnie niebieska

(barwa czystego nieba)

allofan

karpatyt

margaryt

mikroklin

sfaleryt

skapolit

 

 

7b. Błękitna

(biała z wyraźnym odcieniem niebieskim)

brucyt

dypingit

heulandyt

howlit

mikroklin

pektolit

wavellit

 

7c. Fioletowa

(intensywnie niebieska lub intensywnie purpurowa, z wyraźnym odcieniem fioletowym)

diament

diopsyd

dolomit

hardystonit

rodochrosyt

skapolit

turmalin (dravit)

uralboryt

 

7d. Fioletowo-niebieska

(niebieska z wyraźnym odcieniem fioletowym)

baryt

celsjan

fluoryt

kalcyt

mikroklin

sfaleryt

turmalin (dravit)

 

7e. Lawendowa

(jasno fioletowo-szara lub purpurowo-szara)

apatyt

baryt

beryl (morganit)

hedyfan

hydrocynkit

 

Barwy fluorescencji kamieni szlachetnych i ozdobnych

  Nazwa minerału

Daleki ultrafiolet (Short Wave)

Bliski ultrafiolet (Long Wave)

Adamit

Zielona.

Zielona (często).

Albit

Biała (sporadycznie).

Biała (sporadycznie).

Amblygonit

 

Pomarańczowa (sporadycznie) ciemnożółta (rzadko).

Amfibole

Brązowa (sporadycznie).

Brązowa (sporadycznie).

Andaluzyt

Rzadko spotyka się andaluzyty fluoryzujące zielono. Fluorescencję o barwie ciemnozielonej lub żółto-zielonej  wykazują ciemnozielone kamienie pochodzące z Brazylii. Pozorną fluorescencję daje również andaluzyt pozyskiwany w stanie Massachusetts (Stany Zjednoczone).

 

Andezyn

Różowa (sporadycznie), żółta (sporadycznie), niebieska (rzadko).

 

Anglezyt

Biała (często), żółta (często).

Żółta  (często).

Anhydryt

 

Czerwona (sporadycznie), niebieska (rzadko).

Anortyt

Niebiesko-biała (rzadko).

Ciemnożółta (rzadko), jasnożółta (sporadycznie).

Antygoryt

 

Odmiana antygorytu zwana williamsytem często wykazuje słabą fluorescencję o barwie bladozielonej.

Apatyt

Różowa (sporadycznie), żółta (często), zielona (sporadycznie).

Biała (sporadycznie), różowa (sporadycznie), pomarańczowa (sporadycznie), żółta (sporadycznie), zielona (sporadycznie), fioletowa (rzadko).

Apofyllit

 

Niebiesko-zielona (rzadko).

Aragonit

Biała (często oraz taka sama fosforescencja), zielono-biała (rzadko), czerwona (sporadycznie), różowa (często), ciemnożółta (sporadycznie).

Biała (sporadycznie oraz taka sama fosforescencja), czerwona (sporadycznie), bladoróżowa (sporadycznie), żółta (sporadycznie), ciemnożółta (sporadycznie).

Kamienie pochodzące z Sycylii (Włochy) mogą również wykazywać zieloną fosforescencję.

Baryt

Barwy fluorescencji barytu są charakterystyczne dla miejsc jego występowania i zależą od rodzaju zawartego w nim aktywatora.

Biała (sporadycznie).

Biała (sporadycznie), żółta (często), jasnożółta (często), ciemnożółta (często).

Benitoit

Niebieska (często).

Benitoit wykazuje fluorescencję o barwie intensywnie niebieskiej. W kamieniach bezbarwnych często występuje fluorescencja o barwie różowo-czerwonej.

Beryl

Zielona (sporadycznie), żółta (rzadko).

 

Beryl (morganit)

Żółta (rzadko), jasnofioletowa (rzadko).

Jasnofioletowa (rzadko).

Beryl (szmaragd)

Czerwona (rzadko).

Szmaragdy nie zawierające żelaza mogą wykazywać fosforescencję.

W szmaragdzie rzadko występuje słaba fluorescencja o barwie czerwonej. Sporadycznie natomiast spotyka się kamienie fluoryzujące zielono.

Bronzyt

 

Żółta (rzadko).

Brucyt

 

Niebiesko-biała (często).

Bursztyn (kopalna żywica)

Biała (sporadycznie), żółta (często), zielona (sporadycznie).

Bursztyn bałtycki może fluoryzować szaro-niebiesko. W Birmitach natomiast sporadycznie występuje fluorescencja o barwie niebieskiej.

Biała (sporadycznie), niebiesko-biała, żółta  (często), zielona (sporadycznie), niebieska (sporadycznie).

Celestyn

Jasnożółta (często), niebieska (sporadycznie).

Jasnożółta (sporadycznie), niebieska (sporadycznie).

Cerusyt

 

Biała (sporadycznie), żółta (sporadycznie).

Chabazyt

Zielona (sporadycznie).

 

Chondrodyt

Żółta (rzadko).

Brązowa (rzadko).

Chryzoberyl

Sporadycznie spotyka się chryzoberyle fluoryzujące zielono. W chryzoberylach pochodzących ze stanu Connecticket (Stany Zjednoczone) bardzo rzadko występuje natomiast fluorescencja o barwie żółto-zielonej.

 

Chryzoberyl (aleksandryt)

W aleksandrycie sporadycznie występuje słaba fluorescencja o barwie czerwonej. Niekiedy spotyka się również kamienie fluoryzujące zielono.

W aleksandrycie sporadycznie występuje słaba fluorescencja o barwie czerwonej.

Chryzotyl

 

Jasnożółta (sporadycznie).

Cyanit (dysten)

Czerwona (rzadko), różowa (sporadycznie).

Biała (rzadko), czerwona (rzadko), różowa (rzadko).

Cyrkon

Cyrkony charakteryzują się zmienną niekiedy silną fluorescencją. Znane są zarówno kryształy intensywnie fluoryzujące jak i takie które w ogóle nie wykazują tego zjawiska. Charakterystyczna dla cyrkonu jest fluorescencja o barwie złocistożółtej lub żółto-pomarańczowej przy czym pod wpływem dalekiego ultrafioletu intensywność tych barw wzrasta.

Pomarańczowa (często).

Biała (często), żółta (często).

Danburyt

Niebieska (sporadycznie) lub niebiesko-zielona (rzadko).

Niebiesko-biała (sporadycznie), niebieska (sporadycznie) lub niebiesko-zielona.

Datolit

 

Biała (sporadycznie), niebiesko-biała (rzadko).

Diament

Diamenty najczęściej fluoryzują silnie niebiesko, zielono, fioletowo lub żółto przy czym intensywność barw jest zróżnicowana i zależy od długości fali promieniowania ultrafioletowego. Najsłabszą fluorescencję obserwuje się pod wpływem dalekiego ultrafioletu. Występująca często w diamentach strefowość lub pasmowość tego zjawiska powodowana jest zbliźniaczeniami kryształów. W wielu diamentach obserwuje się również zjawisko fosforescencji. Przykładem mogą tu być różowe kamienie z Indii, które fosforyzują pomarańczowo. Spotyka się także diamenty wykazujące niebieską fluorescencję i żółtą fosforescencję.

Pomarańczowa (często), czerwona (sporadycznie), żółta (często), zielona (sporadycznie), niebieska (często), fioletowa (sporadycznie).

Pomarańczowa (często), żółta (często), zielona (często), niebieska (często), fioletowa (sporadycznie).

Diopsyd

Biała (sporadycznie).

Fioletowa (rzadko).

Dolomit

Biała (sporadycznie), zielono-biała (sporadycznie), pomarańczowa (sporadycznie), jasnobrązowa, jasnożółta (sporadycznie), niebieska (sporadycznie).

Zielono-biała (sporadycznie), różowa (sporadycznie), pomarańczowa (sporadycznie), jasnożółta (sporadycznie), niebieska (rzadko).

Dumortieryt

Niebiesko-biała (sporadycznie), niebieska (sporadycznie).

 

Euklaz

 

Czerwona (rzadko).

Fenakit

W ultrafiolecie niektóre fenakity wykazują fluorescencję o barwie blado zielono-białej lub niebieskiej.

Fluoryt

Fluorescencja fluorytu jest powodowana głównie obecnością domieszek uranu i pierwiastków ziem rzadkich.

Biała (rzadko), żółto-zielona (sporadycznie), zielona (sporadycznie), niebieska (często), fioletowa (często).

Większość fluorytów wykazuje fluorescencję o barwie niebieskiej do fioletowej. Ponadto obserwuje się w nich również fluorescencję o barwie białej (sporadycznie), niebiesko-białej, zielono-białej, czerwonej, żółtej (sporadycznie), jasnożółtej (często), i fioletowej (często).

W brązowych kryształach fluorytu pochodzących z Clay Center w stanie Ohio (Stany Zjednoczone) występuje biała fluorescencja i żółta fosforescencja. Uważa się że przyczyną tego zjawiska są inkluzje bituminów. Niektóre z tych kryształów dają również podobne zjawiska w dalekim ultrafiolecie, są one jednak miej wyraźne.

Forsteryt

Niebieska (rzadko).

 

Gips

 

Żółta (często), jasnożółta (sporadycznie), brązowa (sporadycznie).

Grossular

 

Pomarańczowa (rzadko).

Haüyn

Różowa (sporadycznie).

Pomarańczowa (sporadycznie).

Jadeit

 

Jadeity o jasnych barwach (białe, żółte, fioletowo-różowe i jasnozielone) często wykazują białą fluorescencję. Kamienie ciemniejsze w ogóle nie fluoryzują.

Kalcyt

Biała (często), zielono-biała (sporadycznie), niebiesko-biała (sporadycznie), czerwona (często), różowa (często), pomarańczowa (często), ciemnożółta (często), jasnożółta (często), niebieska (rzadko).

Szaro-biała (często), czerwona (sporadycznie), różowo-czerwona (często), pomarańczowa (sporadycznie), żółta (często), ciemnożółta (często), niebieska (rzadko).

Koral

W ultrafiolecie korale fluoryzują blado fioletowo lub ciemno purpurowo.

 

Różowa (często).

Kornerupin

 

Fluorescencję o barwie żółto-białej obserwowano tylko w kamieniach pozyskiwanych w Birmie i Afryce Wschodniej.

Korund

Fluorescencja o barwie czerwonej jest charakterystyczna dla różowego korundu. Często występuje ona również w niebieskim korundzie pochodzącym z Cejlonu. Fluorescencja o barwie pomarańczowej jest natomiast charakterystyczna dla kamieni bezbarwnych. Pomarańczową fluorescencję często obserwuję się również pochodzących z Cejlonu korundach o żółtym zabarwieniu i sporadycznie niebieskich.

Fluorescencja o barwie czerwonej jest charakterystyczna dla różowego korundu. Sporadycznie występuje ona również w pochodzącym z Cejlonu niebieskim korundzie. Fluorescencja o barwie pomarańczowej jest natomiast charakterystyczna dla pochodzącego z Cejlonu żółtego korundu. Sporadycznie obserwuję się ją także w pochodzącym z Cejlonu niebieskim korundzie oraz w kamieniach bezbarwnych.

Korund (rubin)

W rubinie występuje wyraźna fluorescencja. Za zjawisko to odpowiedzialne są domieszki chromu lub wady sieci krystalicznej, rzadziej inkluzje. Rodzaj aktywatora wywołującego fluorescencję zależy od miejsca pochodzenia rubinu i jest przyczyną dużego zróżnicowania barw. Barwy fluorescencyjne nadają rubinom szczególnego kolorytu podkreślając ich walory estetyczne. Wiele tych kamieni fluoryzuje intensywnie czerwono lub pomarańczowo. Znane są również kamienie wykazujące fluorescencję o barwie jasnożółtej i żółto-białej. W większości przypadków fluorescencja rubinów jest jednak znacznie słabsza pod wpływem dalekiego ultrafioletu niż w bliskim ultrafiolecie.

Rubiny  znajdowane w Birmie fluoryzują intensywnie czerwono Dla kamieni pochodzących z Cejlonu charakterystyczna jest natomiast fluorescencja o barwie pomarańczowo-czerwonej znacznie jednak  słabsza niż w bliskim ultrafiolecie.

Rubiny  znajdowane w Birmie wykazują silną fluorescencję o barwie intensywnie czerwonej. Czerwono jednak znacznie słabiej, fluoryzują również kamienie pozyskiwane w Tajlandii. Dla rubinów pochodzących z Cejlonu charakterystyczna jest natomiast wyraźna fluorescencja o barwie pomarańczowo-czerwonej.

Korund (szafir)

Szafiry charakteryzują się na ogół intensywną fluorescencją. Odcień i intensywność barw fluorescencyjnych są w nich zróżnicowane na ogół jednak znacznie słabsze pod wpływem dalekiego ultrafioletu niż w bliskim ultrafiolecie. W przypadku kamieni o zabarwieniu niebieskim tylko nieliczne okazy wykazują wyraźną fluorescencję. Należą do nich m. in. pochodzące z Cejlonu niektóre kryształy niebieskich szafirów fluoryzujące czerwono lub pomarańczowo, oraz kamienie błękitne pozyskiwane w Tajlandii wykazujące fluorescencję o barwie zielono-białej. Szafiry o zabarwieniu zielonym w ogóle natomiast nie wykazują zjawiska fluorescencji.

Szafiry pochodzące z Cejlonu fluoryzują żółto-pomarańczowo. Kamienie różowe mogą natomiast fluoryzować pomarańczowo a fioletowe lub zielonawo-fioletowe różowo. We wszystkich tych przypadkach intensywność barw jest jednak znacznie słabsza niż pod wpływem bliskiego ultrafioletu. Spotyka się również szafiry bezbarwne wykazujące umiarkowaną fluorescencję o barwie jasno pomarańczowej.

Szafiry pochodzące z Cejlonu fluoryzują intensywnie pomarańczowo-żółto. Kamienie o zabarwieniu pomarańczowym i różowym wykazują natomiast silnią fluorescencję o barwie pomarańczowo-czerwonej a fioletowe lub zielonawo-fioletowe równie silną o barwie czerwonej.

Kość słoniowa

W większości przypadków kość słoniowa wykazuje fluorescencję o barwie białej lub niebiesko-białej tym ciemniejszej im kość ma bardziej gruboziarnistą strukturę.

Biała (często), niebiesko-biała (często).

Kwarc

W kwarcu dość powszechnie występuje zjawisko fosforescencji natomiast fluorescencję obserwuje się w nim stosunkowo rzadko. Pojawia się ona właściwie tylko w kryształach kwarcu różowego przy czym zwykle ma barwę żółto-zieloną lub niebiesko-białą.

Niebieska (rzadko w ametystach).

Niebiesko-biała, (sporadycznie w geodach ametystowych), żółta (często), niebieska (rzadko w ametystach).

Kwarc (chalcedon)

Biała (często), żółto-zielona, zielona (często), niebiesko-zielona (często). Częste w chalcedonach zjawisko fluorescencji powodowane jest domieszką związków uranu, które wywołują w nich fluorescencję o barwie zielonej lub żółto-zielonej.

Biała (często), żółta (często), jasnożółta (często), ciemnożółta (często), zielona (często w chryzoprazach).

Niektóre chalcedony mogą również wykazywać fluorescencję o barwie różowej.

Lazuryt

Lazuryty pochodzące z Afganistanu i Chile pod wpływem bliskiego ultrafioletu często fluoryzują w postaci pomarańczowych plam i smug przy czym na okazach z Chile plamy te są wyraźniejsze. W dalekim ultrafiolecie fluorescencja ta jest miej intensywna i z lekkim odcieniem różowym.

Mikroklin (amazonit)

Szaro-zielona.

Zielona (sporadycznie).

Nefelin

 

Sporadycznie w nefelinie występuje fluorescencja o barwie niebiesko-białej. Niektóre nefeliny wykazują również fluorescencję o barwie niebieskiej i ciemno pomarańczowej. Dotyczy to przede wszystkim kamieni pochodzących z Niemiec i Kanady.

Opal

Pod wpływem ultrafioletu liczne odmiany opalu (z wyjątkiem czarnego) mogą wykazywać fluorescencję o barwie zielonej, żółto-zielonej, żółtej, brązowej białej lub niebiesko-białej. Intensywność tego zjawiska w poszczególnych okazach jest różna. W opalach często się także zjawisko fosforescencji.

Czerwona (rzadko), żółta (często), żółto-zielona (sporadycznie), zielona (często).

Biała (często), niebiesko-biała (często), czerwona (rzadko), żółta (często), ciemnożółta (często), żółto-zielona (często), zielona, niebieska (sporadycznie).

Opal (hialit)

Żółto-zielona (sporadycznie), zielona (często).

Żółto-zielona (często), zielona, niebieska (sporadycznie).

Ortoklaz

Pomarańczowa.

Pomarańczowa (sporadycznie), błękitna.

Ortoklaz (kamień księżycowy)

W niektórych okazach kamienia księżycowego obserwuje się słabą fluorescencję o barwie pomarańczowej.

Błękitna (sporadycznie).

Pektolit

Żółta (sporadycznie).

Żółta (sporadycznie).

Perły

Niebiesko-biała, żółto-biała, zielono-biała, jasnoróżowa.

Niebiesko-biała (często), żółto-biała, zielono-biała, bladoróżowa.

Perły hodowlane wykazują fluorescencję o barwie żółto-białej, zielono-białej, bladoróżowej i niebiesko-białej. Niekiedy jednak zjawisko to w ogóle w nich nie występuje.  

Peryklaz

 

Jasnożółta (rzadko).

Rodochrosyt

Niektóre rodochrosyty wykazują fluorescencję o barwie różowej (np. okazy pochodzące ze stanu Michigan w Stanach Zjednoczonych).

Niektóre rodochrosyty wykazują fluorescencję o barwie jasnoróżowej i ciemnoczerwonej do fioletowej (np. okazy pochodzące z Catamaraca w Argentynie).

Rodonit

Sporadycznie rodonity mogą wykazywać słabą fluorescencję czerwoną (np. kamienie pochodzące z Węgier).

Sporadycznie rodonity mogą wykazywać nikłą fluorescencję o barwie ciemnoczerwonej (np. kamienie pochodzące z Langbanshyttan w Szwecji).

Scheelit

Wyraźna biała do niebiesko-białej (często) oraz żółto-biała i niebieska (często).

Ciemnożółta (rzadko).

Serpentyny

 

Biała (często), żółta (często w żółtym serpentynie).

Sfaleryt

Jasno pomarańczowa (sporadycznie).

Jasno pomarańczowa (często).

Sillimanit

Niebieskie sillimanity pod wpływem ultrafioletu fluoryzują czerwono.

Skapolit

Żółta w różnych odcieniach (w skapolitach z wrostkami wernerytu).

Pomarańczowa (sporadycznie), żółta (często, zwłaszcza w skapolicie z wrostkami wernerytu), fioletowa (sporadycznie).

Smithsonit

Biała  (sporadycznie), żółta (sporadycznie), zielona (sporadycznie).

 

Sodalit

Bladoróżowa.

Różowa (często), blado pomarańczowa (często), czerwono-pomarańczowa.

Odmiana sodalitu zwana hackmanitem może fluoryzować w innych barwach.

Spinel

Fluorescencja występująca w spinelach jest zmienna i zależy od barwy kamienia. Kamienie czerwone i różowe fluoryzują karmazynowo przy czym zjawisko to jest słabe w dalekim ultrafiolecie a silniejsze i jaśniejsze w bliskim ultrafiolecie. Kamienie o barwie niebieskiej nie wykazują natomiast właściwości fluorescencyjnych.

Spinele o barwie purpurowej często fluoryzują czerwono a kamienie o barwie bladoniebieskiej i fioletowo-czerwonej zielono.

Spinele o barwie czerwonej często fluoryzują czerwono, a kamienie o bladoniebieskiej sporadycznie zielono. Często spotyka się również spinele wykazujące fluorescencję o barwie pomarańczowej.

Spodumen

Żółta (sporadycznie).

Żółta (sporadycznie), jasnożółta (sporadycznie).

Spotyka się również spodumeny o barwie żółto-zielonej które fluoryzują pomarańczowo-żółto. Kamienie bladozielone pochodzące z Brazylii często natomiast wykazują fluorescencję o barwie pomarańczowej.

Spodumen (kunzyt)

Kunzyt fluoryzuje złocisto żółto lub pomarańczowo. Intensywność tego zjawiska jest jednak znacznie słabszą niż pod wpływem bliskiego ultrafioletu. Spotyka się również kamienie wykazujące fluorescencję o barwie różowej.

Różowa (sporadycznie), pomarańczowa (często).

Złocistożółta

Talk

Talk na ogół nie wykazuje fluorescencji.

Tylko nieliczne okazy talku mogą fluoryzować różowo np. kamienie z Silver Kale w Kalifornii (Stany Zjednoczone).

Różowa (rzadko), żółta (sporadycznie), jasnożółta (sporadycznie).

Topaz

Kamienie niebieskie i bezbarwne wykazują słabą fluorescencję o barwie żółto-zielonej. kamienie o barwie różowej i brązowej fluoryzują w kolorze pomarańczowo-żółtym. Rzadko spotyka się również topazy wykazujące fluorescencję o barwie zielono-białej.

Biała (często), zielono-biała (rzadko), pomarańczowa (sporadycznie), żółta (często), jasnożółta (często).

Kamienie niebieskie i bezbarwne wykazują słabą fluorescencję o barwie żółto-zielonej a kamienie o barwie różowej i brązowej fluoryzują pomarańczowo-żółto. W obu tych przypadkach fluorescencja topazu jest jednak znacznie słabsza niż pod wpływem dalekiego ultrafioletu choć spotyka się również kamienie o barwie brązowej i różowej wykazujące fluorescencję intensywnie pomarańczową. Rzadko w topazach może także występować fluorescencja o barwie zielono-białej.

Tremolit

Tremolit wykazuje bardzo słabą fluorescencję o barwie jasnożółtej. Sporadycznie spotyka się również kamienie fluoryzujące różowo.

Czerwona (sporadycznie), różowa (sporadycznie), żółta (sporadycznie), jasnożółta (sporadycznie).

Tremolit (heksagonit)

Wyraźna pomarańczowa, bladoróżowa lub czerwono-różowa.

Wyraźna pomarańczowa, bladoróżowa lub czerwono-różowa.

Turkus

 

Rzadko turkus wykazuje słabą fluorescencję o barwie niebiesko-białej do niebieskiej.

Turmalin (buergeryt)

Żółta (rzadko).

 

Turmalin (dravit)

Obserwowane w dravitach zjawisko fluorescencji jest na ogół słabe. Wyjątek stanowią kamienie z Brazylii i Tanzanii.

 

Różowe dravity z Brazylii wykazują fluorescencję o barwie niebieskiej, fioletowo-niebieskiej lub lawendowej. Zielone i złotożółte kamienie z Tanzanii fluoryzują intensywnie żółto.

Niektóre dravity z Newry w stanie Maine (Stany Zjednoczone) mogą natomiast wykazywać słabą fluorescencję o barwie niebiesko-białej.

Turmalin (elbait)

Niebieska.

 

Turmalin (uvit)

Cytrynowo-żółta (rzadko).

 

Waryscyt

Zjawisko fluorescencji waryscytu jest niedostatecznie rozpoznane.

Waryscyt pochodzący ze stanu Utah w Stanach Zjednoczonych sporadycznie wykazuje fluorescencję o barwie zielono-białej lub zielonej.

Waryscyt pochodzący ze stanu Utah w Stanach Zjednoczonych sporadycznie wykazuje fluorescencję o barwie bladozielonej lub zielonej.

Wavellit

 

Jasnożółta (sporadycznie), zielona (sporadycznie).

Willemit

Biała (sporadycznie), zielona (często).

Czerwona (rzadko), pomarańczowa (sporadycznie), zielona (często).

Witheryt

Żółta (sporadycznie), zielona (rzadko).

Niebiesko-biała (często), żółta (sporadycznie), jasnożółta (często).

Wollastonit

Niebiesko-zielona (sporadycznie).

Jasnożółta (często), niebiesko-zielona (sporadycznie).

Zoisyt

Pomarańczowa (sporadycznie).

Żółta (sporadycznie).

Zoisyt (thulit)

Bladobrązowa.

Pomarańczowo-żółta.

 

Barwy fosforescencji minerałów w dalekim i bliskim ultrafiolecie

Nazwa minerału

Daleki ultrafiolet (Short Wave)

Bliski ultrafiolet (Long Wave)

Abernathyit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Adamit

Żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach.

Żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach.

Aksynit

Czerwona w różnych odcieniach, pomarańczowo-czerwona.

Czerwona w różnych odcieniach, pomarańczowo-czerwona.

Albit

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, niebieska w różnych odcieniach, błękitna.

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, niebieska w różnych odcieniach.

Allofan

Intensywnie niebieska.

Intensywnie niebieska.

Aluminit

Niekiedy biała fosforescencja.

Amblygonit

 

Pomarańczowa w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach.

Amfibole

Brązowa w różnych odcieniach.

Brązowa w różnych odcieniach.

Analcym

Żółto-biała, żółto-zielona.

Jasnożółta, żółto-zielona.

Andaluzyt

Żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach.

 

Andersonit

Żółto-zielona, intensywnie zielona.

Żółto-zielona, intensywnie zielona.

Andezyn

Różowa, żółta w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach.

 

Anglezyt

Biała w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach.

Różowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach.

Anhydryt

 

Czerwona w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach.

Ankeryt

 

Pomarańczowa w różnych odcieniach.

Anortyt

Niebiesko-biała.

Żółta w różnych odcieniach, jasnożółta.

Antofyllit

Czerwona w różnych odcieniach, różowo-czerwona.

Czerwona w różnych odcieniach, intensywnie czerwona, różowo-czerwona.

Antygoryt

 

Zielono-biała (słaba w williamsycie).

Apatyt

Śnieżnobiała, różowo-pomarańczowa, pomarańczowo-brązowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa, czerwono-pomarańczowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta, zielona w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, różowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-brązowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach, lawendowa.

Apofyllit

Intensywnie zielona.

Niebiesko-biała, zielono-biała jasnożółta, żółto-zielona, intensywnie zielona.

Aragonit

Biała w różnych odcieniach (taka sama fosforescencja), żółto-biała, zielono-biała, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach, różowa, żółta w różnych odcieniach, żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach (taka sama fosforescencja), żółto-biała, zielono-biała, niebiesko-biała, szaro-biała, czerwona w różnych odcieniach, różowa, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach.

Autunit

Zielona w różnych odcieniach, żółto-zielona.

Żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach.

Barylit

Lawendowa.

 

Baryt

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach (zwykle słaba), różowo-czerwona, różowa, żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta, żółto-zielona, lawendowa.

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, szaro-biała, czerwona w różnych odcieniach (zwykle słaba), różowo-czerwona, różowa, jasnobrązowa, intensywnie pomarańczowa, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo żółta, fioletowo-niebieska, lawendowa.

Bayleyit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Baziryt

Niebiesko-biała.

 

Becquerelit

Pomarańczowo-brązowa.

Pomarańczowo-brązowa.

Benitoit

Niebieska w różnych odcieniach, intensywnie niebieska.

Różowo-czerwona, niebieska w różnych odcieniach.

Benstonit

Różowo-czerwona, różowa.

Żółto-biała, niebiesko-biała, różowo-czerwona, różowa.

Beryl

Czerwona w różnych odcieniach ( w szmaragdzie), żółta w różnych odcieniach (m. in. w morganicie), lawendowa (w morganicie), zielona.

Czerwona w różnych odcieniach (słaba w szmaragdzie), zielona w różnych odcieniach ( w szmaragdzie), lawendowa (w morganicie).

Boltwoodyt

 

Pomarańczowo-brązowa.

Boraks

Niebieska w różnych odcieniach.

Brannockit

Niebiesko-biała.

 

Bronzyt

 

Żółta w różnych odcieniach.

Brucyt

Niebiesko-biała, błękitna.

Niebiesko-biała, błękitna.

Bursztyn (kopalna żywica)

Biała w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach ( w birmitach).

Biała w różnych odcieniach, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach.

Bustamit

 

Różowo-czerwona.

Cahnit

 

Jasnożółta.

Celestyn

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, niebieska w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała, jasnobrązowa, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, niebieska w różnych odcieniach.

Celsjan

Fioletowo-niebieska.

Fioletowo-niebieska.

Cerusyt

Zielono-biała, niebiesko-biała, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo-żółta.

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, szaro-biała, różowo- pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo żółta.

Chabazyt

Intensywnie zielona.

Żółto-zielona, intensywnie zielona.

Chondrodyt

Pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta.

Brązowa w różnych odcieniach.

Chryzoberyl 

Czerwona w różnych odcieniach (słaba w aleksandrycie), żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach (m. in. w aleksandrycie).

Czerwona w różnych odcieniach (słaba w aleksandrycie).

Chryzotyl

 

Brązowa w różnych odcieniach, jasnożółta.

Colemanit

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo-żółta, niebieska w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo żółta, niebieska w różnych odcieniach.

Silna żółto-biała i zielono-biała fosforescencja.

Cowlesyt

Szaro-biała.

Szaro-biała.

Creedyt

 

Żółto-biała.

Curtisyt

Pomarańczowo-żółta, jasno zielonawo-żółta, żółto-zielona.

Pomarańczowo-żółta, jasno zielonawo-żółta, cytrynowo żółta.

Cyanit (dysten)

Czerwona w różnych odcieniach, różowa.

Biała w różnych odcieniach, czerwona w różnych odcieniach, różowa.

Cynkit

 

Jasno zielonawo-żółta, cytrynowo żółta.

Cyrkon

Pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach.

Danburyt

Niebieska w różnych odcieniach, intensywnie zielona.

Niebiesko-biała, intensywnie zielona, niebieska w różnych odcieniach.

Datolit

Jasnozielonawo-żółta, żółto-zielona.

Żółto-biała, niebiesko-biała, szaro-biała.

Davsonit

Szaro-biała.

 

Deweylit (miesz. stevensytu i chryzotylu lub lizardytu)

Żółto-biała, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta.

Żółta w różnych odcieniach, jasnożółta.

Diament

Pomarańczowa w różnych odcieniach, czerwona w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach, fioletowa.

Pomarańczowa w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach, fioletowa.

Fosforescencja niebieska do zielono-białej.

Diopsyd

Biała w różnych odcieniach, niebiesko-biała, niebieska w różnych odcieniach, błękitna.

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, jasnożółta, fioletowa.

Dolomit

Biała w różnych odcieniach, zielono-biała, jasnobrązowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, jasnożółta, niebieska w różnych odcieniach, fioletowa.

Zielono-biała, różowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, jasnożółta, niebieska w różnych odcieniach, fioletowa.

Dumortieryt

Śnieżnobiała, niebiesko-biała, błękitna.

 

Dypingit

Szaro-biała.

Niebiesko-biała, błękitna.

Edenit

Zielono-biała, jasno zielonawo-żółta.

 

Esperyt

Żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta, jasno zielonawo-żółta.

Żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, jasno zielonawo-żółta, cytrynowo żółta.

Ettringit

Żółto-biała.

Żółto-biała.

Euklaz

 

Czerwona w różnych odcieniach.

Eukryptyt

Intensywnie czerwona.

Niebiesko-biała, szaro-biała.

Evansyt

Zielona w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach.

Flogopit

Niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo-żółta, zielona w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach.

Fluoboryt

Żółto-biała, jasnożółta, cytrynowo-żółta.

 

Fluellit

 

Żółto-biała.

Fluoryt

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała, szaro-biała, pomarańczowo-żółta (w yttrofluorycie), żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo-żółta, jasno zielonawo-żółta, intensywnie zielona (w chlorofanie), niebieska w różnych odcieniach, fioletowo-niebieska.

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, zielono-biała, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, jasno zielonawo-żółta, cytrynowo żółta, intensywnie zielona (w chlorofanie), niebieska w różnych odcieniach, fioletowo-niebieska.

Forsteryt

Niebieska w różnych odcieniach.

Śnieżnobiała.

Fosfofyllit

Fioletowa.

 

Fosfuranylit

Pomarańczowo-brązowa.

Pomarańczowo-brązowa.

Foshagit

Żółto-biała, niebiesko-biała.

Jasnożółta.

Fresnoit

Żółto-biała, jasnożółta.

 

Gaylussyt

Żółto-biała

Różowa, różowo-pomarańczowa

Gibbsyt

Pomarańczowa w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach.

 

Gips

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, szaro-biała, żółta w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, brązowa w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach.

Niebiesko-biała fosforescencja.

Glaseryt

Śnieżnobiała.

Jasnozielonawo-żółta, żółto-zielona.

Goweryt

 

Śnieżnobiała, niebiesko-biała.

Grossular

 

Pomarańczowa w różnych odcieniach.

Guerinit

Śnieżnobiała.

Śnieżnobiała.

gyrolit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Halit

Żółto-biała, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach, pomarańczowo-czerwona.

Żółto-biała, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach, różowo-czerwona.

Haloizyt

 

Biała w różnych odcieniach.

Hanksyt

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta.

Hardystonit

Niebieska w różnych odcieniach, fioletowa.

Niebieska w różnych odcieniach, fioletowa.

Haüyn

Różowa.

Pomarańczowa w różnych odcieniach.

Hedyfan (mimetesyt wapniowo-barowy)

 

Śnieżnobiała, różowo-czerwona, lawendowa.

Heinrichit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Hemimorfit

Biała w różnych odcieniach, szaro-biała.

Biała w różnych odcieniach, szaro-biała, jasnożółta.

Herderyt

Śnieżnobiała, żółto-biała.

 

Heulandyt

 

Żółto-biała, błękitna.

Howlit

Niebieska w różnych odcieniach, błękitna, lawendowa.

Niebieska w różnych odcieniach, błękitna.

Hyalofan

Intensywnie czerwona, intensywnie niebieska.

 

Hydroboracyt

Śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała.

Śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała.

Hydrocynkit

Niebieska w różnych odcieniach, intensywnie niebieska, błękitna.

Lawendowa.

Hydromagnezyt

Zielona w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach.

Idrialin

Pomarańczowo-żółta, jasno zielonawo-żółta, żółto-zielona.

Pomarańczowo-żółta, jasno zielonawo-żółta, cytrynowo żółta.

Jadeit

 

Biała w różnych odcieniach.

Jonesyt

Intensywnie pomarańczowa.

 

Kalcyt

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, zielono-biała, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach, różowo-czerwona, różowa, różowo-pomarańczowa, pomarańczowo-czerwona, intensywnie pomarańczowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo-żółta, zielona w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach, intensywnie niebieska, błękitna.

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, zielono-biała, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach, różowo-czerwona, pomarańczowo-czerwona, jasnobrązowa, intensywnie pomarańczowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, jasno zielonawo-żółta, cytrynowo żółta, zielona w różnych odcieniach, żółto-zielona, niebieska w różnych odcieniach, fioletowo-niebieska.

Fosforescencja biała, żółto-biała, zielono-biała, niebiesko-biała, różowa, pomarańczowa.

Kalomel rodzimy

Czerwono-pomarańczowa, pomarańczowo-czerwona.

Pomarańczowo-czerwona, pomarańczowa w różnych odcieniach, czerwono-pomarańczowa.

Kämmereryt

 

Pomarańczowa w różnych odcieniach (nikła).

Karpatyt

Intensywnie niebieska.

Intensywnie niebieska.

Klinoedryt

Pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa.

Różowo-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa.

Kornerupin

 

Żółto-biała.

Korund

Czerwona w różnych odcieniach, intensywnie czerwona (w rubinie), różowa (w szafirze), pomarańczowo-czerwona (w rubinie), pomarańczowa w różnych odcieniach (m. in. w szafirze), pomarańczowo-żółta (w szafirze).

Czerwona w różnych odcieniach (m. in. w rubinie), intensywnie czerwona (w rubinie), pomarańczowo-czerwona (w rubinie i szafirze), pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta (w szafirze).

Kratochvillit

 

Niebiesko-biała.

Kwarc

Biała w różnych odcieniach (w chalcedonie), żółto-zielona (w chalcedonie), niebieska w różnych odcieniach (w ametyście i chalcedonie), zielona w różnych odcieniach (w chalcedonie) intensywnie zielona (w chalcedonie).

Biała w różnych odcieniach  (w chalcedonie), żółto-biała (w chalcedonie), niebiesko-biała, (w geodach), żółta w różnych odcieniach (m. in. w chalcedonie), jasnożółta (m. in. w chalcedonie), żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach (w chryzoprazie), niebieska w różnych odcieniach (w ametyście).

Langbeinit

 

Żółto-biała, zielono-biała.

Laumontyt

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, żółta w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółta w różnych odcieniach.

Lazuryt

Różowo-pomarańczowa.

Pomarańczowa w różnych odcieniach ( - fluorescencja pochodząca od przerostów kalcytowych).

Leadhillit

Szaro-biała, cytrynowo żółta.

Cytrynowo żółta.

leonhardtyt (odm. analcymu)

Śnieżnobiała, żółto-biała.

 

Leucyt

 

Pomarańczowa w różnych odcieniach.

Liebigit

Żółto-zielona, intensywnie zielona.

Żółto-zielona, intensywnie zielona.

Magnezyt

Biała w różnych odcieniach, niebiesko-biała, niebieska w różnych odcieniach.

Niebiesko-biała, niebieska w różnych odcieniach.

Margarosanit

Niebieska w różnych odcieniach, intensywnie niebieska, błękitna, lawendowa.

Intensywnie pomarańczowa.

Margaryt

 

Intensywnie niebieska.

Matlockit

Cytrynowo-żółta.

Cytrynowo żółta.

Melanoflogit

Szaro-biała, żółto-biała.

Jasnożółta.

Mellit

 

Niebieska w różnych odcieniach.

Mesolit

 

Żółto-biała, niebiesko-biała.

Meta-uranocircyt

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Metazeuneryt

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Meyerhofferyt

Żółto-biała, jasnożółta, cytrynowo-żółta.

Żółto-biała, niebiesko-biała.

Mikroklin

Szaro-biała (w amazonicie), czerwona w różnych odcieniach, intensywnie czerwona, różowo-czerwona, pomarańczowo-żółta, niebieska w różnych odcieniach, fioletowo-niebieska, błękitna.

Pomarańczowo-żółta, zielona w różnych odcieniach (w amazonicie), niebieska w różnych odcieniach, intensywnie niebieska, błękitna, fioletowo-niebieska.

Mimetesyt

Pomarańczowo-czerwona.

 

Mirabilit

 

Biała w różnych odcieniach (taka sama fosforescencja).

Miseryt (produkt przeobr. wollastonitu)

Cytrynowo-żółta.

 

Monohydrokalcyt

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Montmorillonit

 

Biała w różnych odcieniach.

Nahcolit

Żółto-biała.

Żółto-biała, jasnożółta.

Natrolit

 

Niebiesko-biała.

Nefelin

 

Niebiesko-biała, pomarańczowa w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach.

Nicholsonit (aragonit cynkowy)

Śnieżnobiała.

Pomarańczowo-żółta.

Norbergit

Pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta.

Brązowa w różnych odcieniach.

Novacekit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Okenit

Żółto-biała.

 

Opal

Czerwona w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, żółto-zielona (m. in. w hialicie), zielona w różnych odcieniach (m. in. w hialicie).

Biała w różnych odcieniach, niebiesko-biała, czerwona w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, żółto-zielona (m. in. w hialicie), zielona w różnych odcieniach (m. in. w hialicie), niebieska w różnych odcieniach (m. in. w halicie).

Ortoklaz

Pomarańczowa w różnych odcieniach (słaba w kamieniu księżycowym).

Pomarańczowa w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach ( w kamieniach księżycowych).

Pabsyt

Intensywnie niebieska.

 

Pektolit

Śnieżnobiała, niebiesko-biała, różowo-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, niebiesko-biała, różowo-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach, błękitna.

Pentahydroboryt

Fioletowa.

 

Peryklaz

 

Jasnożółta.

Pikrofarmakolit

Śnieżnobiała, niebiesko-biała.

Śnieżnobiała.

Pirofyllit

 

Biała w różnych odcieniach, pomarańczowa w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta.

Piromorfit

 

Żółta w różnych odcieniach.

Pirssonit

Niebiesko-biała, szaro-biała.

Niebiesko-biała, szaro-biała.

Plombiéryt

Żółto-biała, niebiesko-biała.

Żółto-biała, jasnożółta.

Powellit

Cytrynowo-żółta.

Jasnożółta.

Prehnit

Różowo-pomarańczowa.

 

Priceit

Cytrynowo-żółta.

 

Pseudoautunit (słabo poznany)

Intensywnie żółto-zielona.

 

Rodochrosyt

Różowa.

Różowa, czerwona w różnych odcieniach, fioletowa.

Rodonit

Czerwona w różnych odcieniach (słaba).

Czerwona w różnych odcieniach (słaba).

Roeblingit

Różowo-czerwona.

 

Rosenhahnit

Niebiesko-biała.

Jasnożółta.

Rutherfordyn

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Sabugalit

 

Cytrynowo żółta.

Scheelit

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała, różowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta, niebieska w różnych odcieniach, intensywnie niebieska, błękitna.

Brązowa w różnych odcieniach, jasnobrązowa, pomarańczowo-brązowa, żółta w różnych odcieniach.

Schoepit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Schröckingeryt

Żółto-zielona, intensywnie zielona.

Żółto-zielona, intensywnie zielona.

Sepiolit

Żółto-biała, niebiesko-biała.

 

Serpentyny

 

Biała w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach.

Sfaleryt

Różowo-czerwona, różowo-pomarańczowa, czerwono-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa.

Czerwona w różnych odcieniach, różowo-czerwona, różowo-pomarańczowa, czerwono pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach, intensywnie niebieska, fioletowo-niebieska.

Shortyt

Pomarańczowo-żółta, jasnożółta, cytrynowo-żółta.

Pomarańczowo-żółta, cytrynowo żółta.

Skapolit

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, czerwona w różnych odcieniach, różowo-czerwona, różowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach (w skapolicie z wrostkami wernerytu), jasnożółta, lawendowa.

Biała w różnych odcieniach, różowo-czerwona, różowa, różowo-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach (zwłaszcza w skapolicie z wrostkami wernerytu), intensywnie niebieska, fioletowa.

Skłodowskit

 

Cytrynowo żółta.

Smithsonit

Biała w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach.

Śnieżnobiała, szaro-biała, pomarańczowo-żółta.

Sodalit

Różowa, różowo-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach.

Różowa, różowo-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa, czerwono-pomarańczowa.

Soddyit

Pomarańczowo-brązowa.

Pomarańczowo-brązowa.

Spinel

Czerwona w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach.

Czerwona w różnych odcieniach, pomarańczowa w różnych odcieniach, zielona w różnych odcieniach.

Spodumen

Żółto-biała, niebiesko-biała, różowa (w kunzycie), pomarańczowa w różnych odcieniach (w kunzycie), żółta w różnych odcieniach (m. in. w kunzycie), jasnożółta.

Żółto-biała, różowo-czerwona, różowa (w kunzycie), pomarańczowa w różnych odcieniach (m. in. w kunzycie), pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach (m. im. w kunzycie), jasnożółta.

Stilbit

 

Szaro-biała.

Stolzyt

Zielono-biała.

 

Strontianit

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, zielono-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta, jasno zielonawo-żółta, niebieska w różnych odcieniach.

Biała w różnych odcieniach, śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, cytrynowo żółta, niebieska w różnych odcieniach.

Niekiedy biała i jasnożółta fosforescencja.

Strontiokalcyt (kalcyt strontowy)

Pomarańczowo-żółta, cytrynowo-żółta.

Pomarańczowo-żółta, cytrynowo żółta.

Sulfohalit

 

Żółto-biała.

Svabit

Intensywnie pomarańczowa.

 

Swartzyt

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Szajbelyit

 

Żółto-biała, pomarańczowo-żółta.

Talk

Zielono-biała, różowa, żółta w różnych odcieniach, jasno zielonawo-żółta, zielona w różnych odcieniach.

Różowa, brązowa w różnych odcieniach, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, niebieska w różnych odcieniach.

Thaumasyt

Biała w różnych odcieniach.

Szaro-biała.

Thenardyt

 

Żółto-biała (taka sama fosforescencja), pomarańczowo-brązowa, żółta w różnych odcieniach.

Thomsonit

 

Niebiesko-biała, szaro-biała.

Tilasyt

Różowo-pomarańczowa.

 

Tincalconit

Śnieżnobiała.

Śnieżnobiała.

Tirodyt (cummingtonit manganowy)

Czerwona w różnych odcieniach, intensywnie czerwona, różowo-czerwona.

Czerwona w różnych odcieniach, intensywnie czerwona.

Topaz

Zielono-biała, pomarańczowo-żółta, żółto-zielona.

Biała w różnych odcieniach, zielono-biała, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, żółto-zielona.

Tremolit

Różowo-czerwona, różowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta.

Czerwona w różnych odcieniach, różowo-czerwona, różowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta.

Trona

Żółto-biała, niebiesko-biała,  jasnożółta.

Żółto-biała, niebiesko-biała, pomarańczowo-żółta, jasnożółta.

Turkus

 

Niebiesko-biała, niebieska w różnych odcieniach.

Turmalin

Żółta w różnych odcieniach, cytrynowo-żółta (w uvicie), intensywnie niebieska (w elbaicie).

Niebiesko-biała (słaba w dravicie), żółta w różnych odcieniach (w dravicie), niebieska w różnych odcieniach (w dravicie), fioletowo-niebieska, fioletowa (w dravicie).

Tveityt

Pomarańczowo-żółta.

 

Tytanit

Pomarańczowo-brązowa.

 

Ulexyt

Biała w różnych odcieniach (zwykle słaba), żółto-biała, żółta w różnych odcieniach (zwykle słaba).

Biała w różnych odcieniach (zwykle słaba), żółto-biała, żółta w różnych odcieniach (zwykle słaba).

Uralboryt

 

Fioletowa.

Uralolit

 

Jasnożółta.

Uranofan

 

Żółto-zielona.

Uranopilit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Uranospinit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Walstromit

Różowo-pomarańczowa.

Różowo-pomarańczowa.

Waryscyt

Zielono-biała, intensywnie zielona.

Zielona w różnych odcieniach, intensywnie zielona.

Wavellit

Jasnożółta, cytrynowo-żółta, błękitna.

Niebiesko-biała, jasnożółta, cytrynowo żółta, zielona w różnych odcieniach, błękitna.

Whewellit

Niebiesko-biała.

Niebiesko-biała.

Wickenburgit

Intensywnie czerwona, różowo-pomarańczowa.

 

Willemit

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, zielono-biała, pomarańczowo-żółta, jasnożółta, cytrynowo-żółta, żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach, intensywnie zielona.

Czerwona w różnych odcieniach, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-brązowa, pomarańczowo-żółta, żółto-zielona, zielona w różnych odcieniach, intensywnie zielona.

Witheryt

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, zielona w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach, błękitna.

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, niebieska w różnych odcieniach.

Wollastonit

Biała w różnych odcieniach, niebiesko-biała, różowo-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, pomarańczowo-żółta, żółta w różnych odcieniach, jasnożółta, cytrynowo-żółta, niebieska w różnych odcieniach, intensywnie zielona.

Biała w różnych odcieniach, żółto-biała, niebiesko-biała, różowo-pomarańczowa, czerwono-pomarańczowa, pomarańczowa w różnych odcieniach, intensywnie pomarańczowa, pomarańczowo-żółta, jasnożółta, żółta w różnych odcieniach, niebieska w różnych odcieniach, intensywnie zielona.

Wulfenit

Intensywnie czerwona, pomarańczowo-brązowa.

Intensywnie czerwona, pomarańczowo-brązowa.

Xonotlit

Szaro-biała.

Szaro-biała.

Zektzeryt

Śnieżnobiała, żółto-biała, niebiesko-biała.

 

Zippeit

Żółto-zielona.

Żółto-zielona.

Zoisyt

Jasnobrązowa (w thulicie), pomarańczowa w różnych odcieniach.

Pomarańczowo-żółta (w thulicie), żółta w różnych odcieniach.

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnych stron kliknij jeden z poniższych interaktywnych przycisków.

 

            UWAGA!!! Encyklopedia Minerałów ma dość dużą objętość. Przy takiej ilości niesionej informacji możliwe są oczywiście różnorakie pomyłki. Dlatego prosimy wszystkich odwiedzających o zgłaszanie wszelkiego rodzaju wykrytych błędów.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY