METAMORFIK GÓR KACZAWSKICH

 

            Góry i Pogórze Kaczawskie tworzą jedną dużą jednostkę geologiczną zwaną metamorfikiem kaczawskim. W kierunku zachodnim znajduje on przedłużenie na terenie Górnych Łużyc. Na obszarze metamorfiku kaczawskiego występuje również rozległe obniżenie zwane niecką północnosudecką.
Najstarszymi utworami na tym obszarze są pochodzące być może jeszcze z eokambru łupki kwarcowo-serycytowo-albitowo-węglanowe (tzw. łupki radzimowickie). Na nich leżą dolno- i środkowokambryjskie wapienie krystaliczne (tzw. wapienie wojcieszowskie) oraz górnokambryjskie a być może także ordowickie zieleńce, łupki zieleńcowe, lawy poduszkowe i brekcje wulkaniczne. Powstały one z pierwotnych paleobazaltów i ich tufów. Towarzyszą im kwaśne skały wulkaniczne zwane keratofirami. Powyżej występują ordowickie, sylurskie oraz gdzie niegdzie dewońskie i dolnokarbońskie przeobrażone skały osadowe miejscami poprzecinane żyłami diabazów.
Do najmłodszych utworów należą górnokarbńskie do górnokredowych niezmetamorfizowane skały osadowe i magmowe oraz trzeciorzędowe bazalty.

Lokalizacje: Bolesławiec, Bystrzyca, Chełmiec, Gozdno, Jałowiec, Kwietniki, Lubiechowa, Lubomierz, Męcinka, Nowy Kościół, Płuczki Górne, Proboszczów, Przeździedza, Radomice, Radzimowice, Różana, Sokołowiec, Stanisławów, Wielisław Złotoryjski, Złotoryja.

 

.

BOLESŁAWIEC

            Miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, na prawym brzegu rzeki Bóbr, na południowym krańcu Borów Dolnośląskich. W okolicy tej miejscowości eksploatowano  dawniej duże złoża piasków i żwirów zalegające w pradolinie rzeki Bóbr. Wybierkę złóż prowadzono w dwóch dużych odkrywkach zwanych „Bolesławiec I” i „Bolesławiec II”, oraz kilku mniejszych żwirowniach.
Poza tym w rejonie Osiecznicy eksploatowano najwyższej jakości piaski szklarskie.

            Złoża piasków szklarskich występują w obrębie niecki bolesławickiej. Ich wychodnie znajdują się w rejonie Osiecznicy i Ołoboli. Powstały one w wyniku wietrzenia piaskowców koniaku. Utwory te osiągają miąższość około 40 metrów. Charakteryzują się jednorodnym drobnym ziarnem i nieznaczną zwięzłością wywołaną małą ilością spoiwa ilastego.  Zawierały one 99,3% SiO2, 0,37% Al2O3, 0,021% Fe2O3 i 0,041% TiO2.

Agat (odm. chalcedonu)   Bolesławiec, Polska 1997.04.27/0995/1,60

 

.

BYSTRZYCA

            W okolicy Bystrzycy znajdują się niewielkie wzgórza porfirowe. W stropowej części porfiry mają tu charakter migdałowaty. W zalegającej na zboczach wzgórz  zwietrzelinie można znaleźć geody agatów.

    

Agat (odm. chalcedonu) Jaspis, Kwarc Bystrzyca, Polska 2007.11.16/598/D
Dar Pana Patryka Wolskiego z Lwówka Śląskiego

 

.

CHEŁMIEC

            Na skraju lasu na północ od leśniczówki prowadzono dawniej prace górnicze na okruszcowanej żyle kwarcowej „Hintermühlergang”.

Okaz wypożyczony do badań w Uniwersytecie Warszawskim.

Bizmut

 Bi

Gersdorffit, Bismutynit

Chełniec, Polska kop. „Hintermühlergang

2004.07.11/2556/0.00

 

Okaz wypożyczony do badań w Uniwersytecie Warszawskim.

Gersdorfit

 NiAsS

Kwarc, Annabergit, Skorodyt

Chełniec, Polska kop. „Hintermühlergang

2004.07.11/2557/0.00

 

Okaz wypożyczony do badań w Uniwersytecie Warszawskim.

Annabergit

Ni3[AsO4]2 · 8H2O

 Skorodyt

Chełniec, Polska kop. „Hintermühlergang

2004.07.11/2558/0.00

 

Retgersyt

 NiSO4 . 5H2O

Gersdorffit, Annabergit, Skorodyt

Chełniec, Polska kop. „Hintermühlergang

2004.07.11/2559/0.00

 

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Gersdorfit

 NiAsS

 Gersdorffit, Kwarc

Chełniec, Polska kop. „Hintermühlergang

2004.07.11/2560/0.00

 

.

GOZDNO

            W okolicy wsi znajdują się wzgórza porfirowe. W stropowej części porfiry mają tu charakter migdałowaty. W zalegającej na zboczach wzgórz  zwietrzelinie można znaleźć geody agatów. Niekiedy mają one w środku druzy kryształów kwarcu. Największa ze znalezionych tu geod miała ponad 70 centymetrów średnicy.

Agat (odm. chalcedonu) Ametyst Gozdno, Polska 1997.04.27/0996/3.35

 

Agat (odm. chalcedonu)   Gozdno, Polska 2006.07.14/2715/12.50

 

.

JAŁOWIEC

            Na wschód od wsi znajduje się nieczynny kamieniołom bazaltu. Na dnie wyrobiska zebrały się wody opadowe tworząc małe jeziorko. W szczelinach bazaltów występowały szczotki igiełkowych kryształów natrolitu, oraz kryształy phillipsytu i harmotomu.

Harmotom-phillipsyt (kryształy mieszane)   Jałowiec, Polska 1998.04.25/1266/1.40

 

Natrolit Na2[Al2Si3O10] . 2H2O Mesolit, Kalcyt Jałowiec, Polska 1998.04.25/1269/2.60

 

.

KWIETNIKI

 

Agat (odm. chalcedonu)   Kwietniki, Polska 2007.05.26/512/2.50

 

Ametyst (odm. kwarcu) Agat Kwietniki, Polska 2007.05.26/513/2.50

 

.

LUBIECHOWA

 

Agat (odm. chalcedonu)   Lubiechowa, Polska 1998.08.02/1380/0.00

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 Piryt

Lubiechowa, Polska

1998.08.02/1381/0.00

 

Agat

(odm. chalcedonu)

Kwarc

Lubiechowa, Polska

1998.08.02/1383/0.00

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Lubiechowa, Polska

2005.07.17/2639/1.75

 

Kalcyt CaCO3 Agat Lubiechowa, Polska 2005.07.17/2641/0.00

 

Ametyst (odm. kwarcu)   Lubiechowa, Polska 2007.07.13/559/10.00

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Agat (odm. chalcedonu)   Lubiechowa, Polska wymiary: mm
waga: g
2013.07.15/MP/000/5.00

 

.

LUBOMIERZ

 

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Kwarc SiO2   Lubomierz, Polska wymiary: mm
waga: g
2013.07.15/MP/003/1,25

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Kwarc SiO2   Lubomierz, Polska wymiary: mm
waga: g
2013.07.15/MP/003/1,25

 

.

MĘCINKA

 

Syderyt

FeCO3

 

Męcinka, Polska kop. „Rudolf”

2004.07.13/2566/0.00

 

.

NOWY KOŚCIÓŁ

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Nowy Kościół, Polska

1998.03.07/1205/5.70

 

Agat

(odm. chalcedonu)

Kwarc

Nowy Kościół, Polska

1990.03.03/0062/1.20

 

    

Agat (odm. chalcedonu)   Nowy Kościół, Polska 2002.06.11/2277a/D

 

Agat (odm. chalcedonu)   Nowy Kościół, Polska 2003.12.14/2449/55.00

 

    

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Nowy Kościół, Polska

2004.07.10/2552/37.50

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Nowy Kościół, Polska

2004.07.10/2553/12.50

 

    

Kwarc SiO2 Agat, Śmietana hematytowa Nowy Kościół, Polska wymiary: mm
waga: g
2012.08.06/000/D
Dar Pana Piotra Sarula z Nowego Kościoła

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Agat (odm. chalcedonu)   Nowy Kościół, Polska wymiary: mm
waga: g
2013.07.15/MP/001/5.00

 

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Agat (odm. chalcedonu)   Nowy Kościół, Polska wymiary: mm
waga: g
2013.07.15/MP/001/7.50

 

.

PŁUCZKI GÓRNE

  W okolicy Płuczek Górnych zachowały się stare zwały pozostałe po prowadzonych niegdyś pracach górniczych. Zalegały na nich skały okruszcowane galeną i arsenopirytem. W minerałów płonnych występował kalcyt.

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Płuczki Górne, Polska

1995.02.03/0676/0.80

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Płuczki Górne, Polska

2004.03.06/2457/17.00

 

Agat (odm. chalcedonu)   Płuczki Górne, Polska 2006.07.14/2716/15.00

 

.

PROBOSZCZÓW

 

Agat zbrekcjonowany

(odm. chalcedonu)

 

Proboszczów, Polska

2005.07.16/2638/1.25

 

.

PRZEŹDZIEDZA

 

Agat żyłowy

(odm. chalcedonu)

 

Przeździedza, Polska

2001.01.15/2125/D

 

Agat żyłowy

(odm. chalcedonu)

 

Przeździedza, Polska

2003.09.15/14/dep
Depozyt Pani Ewy Borzęckiej z Warszawy

 

.

RADOMICE

 

Okaz wypożyczony do badań w Uniwersytecie Warszawskim.

Arsenopiryt

FeAsS

Syderyt

Radomice, Polska kop. „Cecylia”

2004.07.10/2551/0.00

 

.

RADZIMOWICE

 

Boulangeryt

5PbS . 2Sb2S3

 

Radzimowice, Polska kop. „Stara Góra”

1997.11.15/1166/1.70

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Zykait

Fe4[OH|SO4|(AsO4)3] . 8H2O

 

Radzimowice, Polska kop. „Stara Góra”

2004.05.23/2514/D

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Arsenopiryt

FeAsS

Syderyt

Radzimowice, Polska kop. „Stara Góra”

2004.07.12/2563/0.00

 

         

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Monohydrokalcyt CaCO3 · H2O Aragonit Radzimowice, Polska
kop. „Stara Góra”
2007.11.25/600/4.00

 

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Ferrihydryt Fe5O6[OH]3 · 3H2O   Radzimowice, Polska
kop. „Stara Góra”
2007.11.25/602/4.00

 

    

    

Fosfosyderyt Fe[PO4] · 2H2O Malachit Radzimowice, Polska
kop. „Stara Góra”
2007.11.25/603/4.00

 

    

    

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Chalkoalumit CuAl4[(OH)12|SO4] · 3H2O   Radzimowice, Polska
kop. „Stara Góra”
2007.11.25/606/4.00

 

    

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Kupryt Cu2O   Radzimowice, Polska
kop. „Stara Góra”
2007.11.25/607/4.00

 

                    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Meneghinit 4PbS · Sb2S3 Sfaleryt, Boulangeryt Radzimowice, Polska
kop. „Stara Góra”
2007.11.25/610/4.00

 

         

    

         

Langit Cu4[(OH)6|SO4] · H2O Malachit Radzimowice, Polska
kop. „Stara Góra”
2007.11.25/614/4.00

 

    

    

         

Schwertmannit (Fe3+)16O16[(SO4)3,2|(OH)9,6] · 10H2O Minerały współwystępujące Radzimowice, Polska
kop.
Stara Góra
wymiary: max 75x51x46mm
waga: 104,2 g
2009.12.03/676/0.00/a-b

 

    

Kaňkit Wzór chemiczny   Radzimowice, Polska
kop.
Stara Góra
wymiary: mm
waga: g
Numer 620

 

.

RÓŻANA

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Różana, Polska

1999.10.23/1664/1.25

 

.

SOKOŁOWIEC

 

Kalcyt włóknisty (odm. kalcytu)   Sokołowiec, Polska 1996.07.17/0866/0.00

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Sokołowiec, Polska

1998.04.25/1264/4.85

 

Ametyst

(odm. kwarcu)

 Agat

Sokołowiec, Polska

2004.07.12/2562/6.25

 

Ametyst (odm. kwarcu)   Sokołowiec, Polska 2004.07.12/2562/6.25

 

 

Agat

(odm. chalcedonu)

 

Sokołowiec, Polska

2004.07.13/2565/12.50

 

.

STANISŁAWÓW

 

Kwarc

β-SiO2

Baryt

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

1984.05.27/0009/1.00

 

Goethyt

α-FeOOH

 Baryt

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

1987.09.13/0025/0.50

 

Baryt

BaSO4

 Baryt

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

1992.07.10/0268/8.00

 

Goethyt

α-FeOOH

 

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

1994.05.31/0619/0.00

 

Kwarc

β-SiO2

Hematyt

Stanisławów, Polska kop. „Wilcza”

1994.05.31/0621/D

 

Syderyt

FeCO3

 

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

1996.07.31/0882/D

 

Psylomelan

(grupa minerałów Mn)

 

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

1998.06.27/1309/0.00

 

Hematyt α-Fe2O3   Stanisławów, Polska kop. „Gustaw” 1998.07.07/1332/0.00

 

    

Baryt

BaSO4

 

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

1998.10.05/1421/57.10

 

    

Baryt BaSO4 Psylomelan Stanisławów, Polska kop „Stanisław” 2000.03.11/1815/125.00

 

Goethyt

α-FeOOH

Baryt

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

2001.03.03/2133/2.50

 

Goethyt

α-FeOOH

Baryt

Stanisławów, Polska kop „Stanisław”

2002.04.03/2277/D

 

Hematyt

α-Fe2O3

 Baryt

Stanisławów, Polska kop. „Gustaw”

2005.07.16/2633/D

 

Hematyt

α-Fe2O3

 

Stanisławów, Polska kop. „Gustaw”

2005.07.16/2634/0.00

 

.

WIELISŁAW ZŁOTORYJSKI

            Wieś Wielisław Złotoryjski (obecnie część Sędziszowej) na Pogórzu Kaczawskim, jest położony w dolinie Kaczawy, u podnóża góry Wielisławka (369 metrów nap.m.). Była niegdyś niewielkim ośrodkiem wydobycia złota. Najstarsza mówiąca o tym wzmianka źródłowa, pochodzi z 1556 roku. Prace górnicze koncentrowały się nad Kaczawą, u podnóża północno-zachodnisgo zbocza Wielisławki gdzie złoże miało swoje wychodnie na powierzchnię. Nie trwały one jednak długo. Na krótko odżyły jeszcze pod koniec XVII wieku, gdy w starych wyrobiskach wznowiono poszukiwania rud. Poszukiwania te musiały zakończyć się sukcesem ponieważ wkrótce potem utworzono tam nowe gwarectwo. W 1696 roku  podjęło ono starania o nadanie Wielisławowi wolności górniczej. Jako argument podano ze z tony wydobytej rudy można było uzyskać do 195 gramów złota. O dalszych pracach górniczych jednak nie słychać. Później złoże zostało całkowicie zapomniane.

            Złoże zalegało na kontakcie serii łupków grafitowych  z porfirami. Łupki grafitowe są w rzeczywistości słabo zmetamorfizowanymi łupkami ilastymi i mułowcowymi (łupki kwarcowo-chlorytowo-serycytowe) ze znaczną zawartością substancji węglistej (grafit). Mają barwę szarą, popielatą i czarną. W serii łupków tkwią wkładki czarnych łupków krzemionkowych (lidyty). Ich miąższość miejscami przekracza 2 metry. Są to skały drobno- i równoziarniste. Składają się niemal wyłącznie z kwarcu któremu towarzyszy czarny pigment grafitowy. Wkładki lidytów pocięte są licznymi nieregularnymi i rozgałęziającymi się żyłkami mlecznego kwarcu.

            Rudę stanowiły rozproszone w łupkach drobne ziarna złotonośnego pirotynu. Zawierał on do 18 gramów złota i do 64 gramów srebra w tonie. Złoto koncentrowało się również w substancji węglistej łupków krzemionkowych. W miarę oddalania się od kontaktu, z porfirem, zawartość kruszcu gwałtownie malała aż do całkowitego zaniku. Na wychodniach zamiast pirotynu miejscami obficie występował limonit. W szczelinach łupków spotykano również naskorupienia cacoxenitu.

            Kamieniołom znajduje się nad rzeką Kwisą na zachodnim zboczu wzgórza Wielisławka. Eksploatowano tu porfiry kwarcowe (ryolity, keratofiry). Skały te powstały podczas zastygania lawy w kominie dawnego wulkanu. Charakteryzują się dobrze widoczną podzielnością słupową. Średnica słupów waha się w granicach 20-30 centymetrów, rzadko 50 centymetrów. W przekroju poprzecznym mają one najczęściej zarysy pięciokątne, rzadziej czworokątne, trójkątne lub sześciokątne. Często występują również słupy o nieprawidłowych kształtach.

Występujące tu keratofiry mają wyraźną budowę porfirową. W ich bardzo drobnoziarnistym, cieście skalnym o barwie jasnobrązowej tkwią kilkumilimetrowej wielkości ziarna kwarcu, biotytu, i skaleni (sanidyn i silnie skaolinizowane plagioklazy).

         

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Limonit (mieszanina uwodnionych tlenków i wodorotlenków Fe)   Wielisław Złotoryjski wymiary: 77x65x52 mm
waga: 195 g
2008.12.09/668/0.00

 

.

ZŁOTORYJA

 

Złoto rodzime Au   Dorzecze Kaczawy, okolice Złotoryi, Polska 2001.06.03/2203/D
Dar Pana Wiesława Chorągwickiego z Czerńca

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnej strony kliknij poniższy interaktywny przycisk.

 

            UWAGA!!! Na czerwono oznaczono okazy które posiadają braki w opisach. Jeżeli możecie je uzupełnić lub jeżeli wykryjecie jakieś inne nie zauważone przeze mnie błędy proszę o informację. Za wszelkie konstruktywne uwagi z góry serdecznie dziękuję.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY