KREDA

 

Krajobraz wczesnej kredy.
Źródło: Z. Burian - Zanim pojawił się człowiek.

            W późnej kredzie wśród roślin zaczęły przeważać okrytonasienne. Pod koniec tego okresu nastąpiła globalna katastrofa spowodowana uderzeniem w Ziemię ciała kosmicznego o średnicy ok. 10 km. Jej efektem było masowe wymieranie które objęło 75% istniejących gatunków. W morzach wyginęły wszystkie belemnity, amonity oraz gady. Z lądów zniknęły nielotne dinozaury i wiele gatunków roślin. Katastrofę przetrwały tylko ssaki i niektóre lotne gatunki dinozaurów (ptaki).

 

Obszar Polski we wczesnej kredzie.

po krótkiej regresji w dolnej kredzie morze ponownie zalało niemal całą Polskę; w górnej kredzie ponad morzem wznosiły się jedynie Górny Śląsk, fragmenty Sudetów i masyw małopolski, wtedy też w środkowej Polsce utworzył się Wał Środkowopolski, ciągnący się od okolic Kołobrzegu po Lubelszczyznę i obejmujący Góry Świętokrzyskie, które w tym czasie zostały podniesione wzdłuż strefy uskoków;
u schyłku kredy morze wycofało się, pozostając w wąskiej strefie od północnego zachodu po południowy wschód z odnogą na północny wschód w tzw. niecce brzeżnej utworzonej w czasie wypiętrzania się Wału Środkowopolskiego; w pd. Europie zaznaczyła się orogeneza alpejska i w Polsce zaczęły się fałdować Tatry i Pieniński Pas Skałkowy; pomiędzy nimi a pasem wyżyn środkowopolskich utworzył się głęboki zbiornik morski; w Sudetach wzdłuż uskoków wypiętrzały się po­szczególne pasma górskie i tworzyły się rowy tektoniczne; w okolicach Wadowic wybuchały wulkany; przez całą kredę klimat stopniowo się ochładzał, ale nadal był ciepły i wilgotny, zbliżony do śródziemnomorskiego

            x

 

Autor: C. R. Scotese, http://www.scotese.com

            We wczesnej kredzie około 132 mln lat temu pojawiły się pierwsze rośliny okrytonasienne. Ilościowo nadal jednak przeważały rośliny nagozalążkowe.

 

Obszar Polski w późnej kredzie.

            x

 

OKRES EPOKA PIĘTRO
     

Kreda

145,5 (±4,0) - 65,5 (±0,3) mln lat

Późna

99,6 (±0,9) - 65,5 (±0,3) mln lat

Maastrycht

70,6 (±0,6) - 65,5 (±0,3) mln lat

Kampan

83,5 (±0,7) - 70,6 (±0,6) mln lat

Santon

85,8 (±0,7) - 83,5 (±0,7) mln lat

Koniak

~88,6 - 85,8 (±0,7) mln lat

Turon

93,6 (±0,8) - ~88,6 mln lat

Cenoman

99,6 (±0,9) - 93,6 (±0,8) mln lat

Wczesna

145,5 (±4,0) - 99,6 (±0,9) mln lat

Alb

112,0 (±1,0) - 99,6 (±0,9) mln lat

Apt

125,0 (±1,0) - 112,0 (±1,0) mln lat

Barrem

130,0 (±1,5) - 125 (±1,0) mln lat

Hoteryv

~133,9 - 130 (±1,5) mln lat

Walanżyn

140,2 (±3,0) - ~133,9 mln lat

Berrias

145,5 (±4,0) - 140,2 (±3,0) mln lat

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Amonit - Scaphites sp. (muszla) Wiek: Kreda Fox Hill, Stany Zjednoczone (Południowa Dakota) wymiary: mm
waga: g
2007.03.03/SK/122/10.00

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Małż - Pecten sp. Wiek: Kreda późna Chełmno Śląskie wymiary: mm
waga: g
2012.08.09/SK/586/7.50

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Dinozaur - Saltasaurus sp. (fragmenty skorupki jaja) Wiek: Kampan /Maastrycht Rio Negro, Argentyna wymiary: mm
waga: g
2005.04.02/SK/026/7.40/a-e

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Dinozaur - ? (koprolit) Wiek: Kreda późna Mahajanga, Madagaskar wymiary: mm
waga: g
2002.02.02/SK/007/17.50/a-b

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

DinozaurProtoceratops sp. (kość) Wiek: Kreda późna Pustynia Gobi, Mongolia wymiary: mm
waga: g
2001.11.24/SK/005/D
Dar Pana Tomasza Ochmańskiego z Warszawy

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Dinozaur - ? (kęg) Wiek: Kreda późna Pustynia Gobi, Mongolia wymiary: mm
waga: g
2003.04.09/DEP/08
Depozyt Pana Stanisława Krupy z Warszawy

 

.

MAASTRYCHT

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Gad morski - Mosasaurus anceps (ząb) Wiek: Maastrycht Khouribga, Maroko wymiary: mm
waga: g
2007.03.24/SK/222/5.00

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Belemnit - Belemnella casimirowiensis (rostrum) Wiek: Maastrycht Nasiłów, Polska wymiary: mm
waga: g
2007.04.20/SK/241/(0.00)

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Gad morski - Plesiosaurus mauritanicus (ząb) Wiek: Maastrycht Khouribga, Maroko wymiary: mm
waga: g
2007.11.24/SK/295/10.00

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Płaszczka - Phacodus punctatus (zęby) Wiek: Maastrycht Khouribga, Maroko wymiary: mm
waga: g
2007.11.24/SK/296/12.50

 

    

    

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Gad morski - Mosassaurus sp. (kręg) Wiek: Maastrycht Khouribga, Maroko wymiary: 99x94x59 mm
waga: 522,5 g
2008.11.15/SK/308/15.00

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Gad morski - Mosasaurus beaugei (ząb) Wiek: Maastrycht Khouribga, Maroko wymiary: 89x85x48 mm
waga: 252,5 g
2009.04.26/SK/350/6.70

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

DinozaurSpinosaurus aegypticus (ząb) Wiek: Cenoman Kem-Kem, Maroko
formacja Tagena
wymiary: mm
waga: g
2006.05.06/SK/052/25.00

 

.

KAMPAN

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Pierścienica - Proliserpula ampallacea (fragmenty rurek mieszkalnych) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2007.03.18/SK/208/0.00/a-b

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Pierścienica - Pentaditrupa subtorquata (fragmenty rurek mieszkalnych) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2007.03.18/SK/209/0.00/a-b

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Belemnit - Belemnella lanceolata (rostrum) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2007.03.18/SK/207/0.00

 

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Belemnit - Belemnitella mucronata (rostrum) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2007.03.18/SK/206/0.00/a-c

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Ramienionóg - ? (muszla) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2007.03.18/SK/213/0.00

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Ostryga - Pycnodonte vesicularis (muszle) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2007.03.18/SK/205/D/a-b
Dar Pana Roberta Wasiaka z Nowej Iwicznej

 

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Jeżowiec- Echinocorys sp. (pancerz) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2011.12.10/SK/553/3.75

 

    

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Koralowiec- ? (fragment kolonii) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2011.12.10/SK/554/1.25

 

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Belemnit - Belemnitella mucronata (rostrum) Wiek: Kampan Mielnik, Polska wymiary: mm
waga: g
2011.12.11/SK/555/7.50/a-c

 

         

Okaz obecnie nie prezentowany na ekspozycji.

Belemnit - Belemnitella mucronata (rostrum) Wiek: Kampan Wysiółek Luborzycki, Polska wymiary: mm
waga: g
2012.03.23/SK/556/0.00

 

.

CENOMAN

Okaz wypożyczony do Muzeum Paleontologicznego w Lisowicach.

Dinozaur - Spinosaurus aegypticus (kręg) Wiek: Cenoman Merzonga, Maroko wymiary: mm
waga: g
2007.05.04/SK/246/13.60

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnej strony kliknij poniższy interaktywny przycisk.

 

UWAGA!!! Na czerwono oznaczono okazy które posiadają braki w opisach. Jeżeli możecie je uzupełnić lub jeżeli wykryjecie jakieś inne nie zauważone przeze mnie błędy proszę o informację. Za wszelkie konstruktywne uwagi z góry serdecznie dziękuję.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY